OP DE DRAAITAFEL DEZER DAGEN

Captain Beefheart & his Magic Band - Trout Mask Replica

Onlangs gekocht op eBay. De originele Amerikaanse persing uit 1969, uitgebracht op Frank Zappa’s Bizarre/Straight label. Twee lp’s in muf geurende klaphoes van karton. Die eerste persing bevat bovendien een bijlage met teksten en tekeningen.

Trout Mask Replica wordt ten tijde van de release nauwelijks serieus genomen en maar matig verkocht. Het duurt jaren eer de plaat zal uitgroeien tot mijlpaal in de popmuziek, omhult door bizarre verhalen en anekdotes over de totstandkoming. Tijdens de acht maanden durende repetities in een blokhut te Woodland Hills, lopen de spanningen tussen Captain Beefheart en de muzikanten van de Magic Band hoog op. Wanneer er niet wordt gespeeld, wordt er van mening verschilt en geruzied. Er is een praatdag. Er is een dag om de meningsverschillen bij te leggen. Er is een dag waarop blikken kunnen doden, weer een praatdag, enz. “These were not happy campers, folks”, zou drummer John French er jaren later over zeggen. Beefheart voelt zich niet altijd op zijn gemak tussen de jonge muzikanten. Van de weeromstuit kiest hij de aanval als verdediging. Stelselmatig trakteert hij ze op autoritaire opmerkingen en beledigingen.

Eenmaal in de studio werpen de maandenlange repetities hun vruchten af. De muzikanten hebben de nummers zo goed in hun vingers dat ze binnen vier en een half uur een dubbel-lp op band slingeren. Veel hoeft er niet meer aan te gebeuren. Producer Frank Zappa kan het bijna niet geloven: “What do you mean it’s done?” “The album’s done, Frank,” antwoordt Beefheart kortaf.

Trout Mask Replica is een auditief monument: ongrijpbaar, tijdloos en visionair. Wie de plaat de eerste keer opzet, hoort een portie kluwen waar de honden geen droog van brood van lusten. Pas na meerdere draaibeurten ontvouwt zich een meesterwerk van caleidoscopische proporties waarin elke noot keurig op zijn plaats valt. Trout Mask Replica bevat blues die uit het lood is geslagen, ritmes die in en uit het metrum lopen, fonetisch sprechgesang en toonschema’s die ondersteboven gespeeld in de verte doen denken aan freejazz.

Eens in de zoveel tijd moet je deze plaat gewoon eens draaien om orde te scheppen in de chaos; de omgeving te ‘reinigen’.