VERBORGEN GENOT

Er is één woord dat je bijna nooit moet gebruiken in de popmuziek. Te pas en te onpas wordt het opgeschreven alsof het gaat om een alledaags begrip. Niets is minder waar. Dit woord verdient respect en het gebruik ervan een zorgvuldige afweging. Neem de recensent. Typisch zo iemand die zich veelvuldig schuldig maakt aan misbruik van het woord. In zijn vermetelheid neemt de recensent een voorschot op andermans meningen over dezelfde plaat. Door dat ene woord te gebruiken kleeft aan de recensent een autoriteit waar niemand omheen kan.

Maar, het is niet alleen de recensent die het woord misbruikt. Ook platenliefhebbers, u en ik dus, gewone stervelingen, willen het nog wel eens uitschreeuwen, in stilte koesteren, voor de buitenwereld verborgen houden.

“Meesterwerk”.

Nog voordat het laatste nummer is afgelopen dwalen de gedachten naar dat verlossende en alles omvattende woord. Je kunt je niet meer beheersen, je weet het zeker, een onweerstaanbare drang is in aantocht, de natuur roept (het lijkt wel of je moet poepen) en de kreet schalt door de huiskamer: “meesterwerk”!

Wanneer we de muziekbladen moeten geloven zijn er ontzettend veel meesterwerken in omloop. Blader in een willekeurig popblad en je vindt wel een recensie waarin het woord meesterwerk valt. Ik vind dat raar. Volgens mij verschijnen er hooguit drie meesterwerken per jaar. Met moeite. Wat is dat eigenlijk, een meesterwerk? En vooral, waarom is een bepaalde plaat een meesterwerk? Levensvragen waarop ieder mens een ander antwoord zal geven. Volgens mij is een meesterwerk een plaat die, liefst onverwacht, samensmelt met de gemoedstoestand van de luisteraar. Een meesterwerk moet het verfrommelde innerlijk rechtstrijken om vervolgens het twijfelende pad van de geest in goede banen te leiden. Eigenlijk creëren wij luisteraars het meesterwerk. Wij worden één met het kunstwerk.

Het gaat dan al lang niet meer om de artiest en zijn muziek, maar om ons, luisteraars. Is dat even schrikken. Opeens zijn we ons bewust van ons eigen luisteren, ondergaan we als het ware onszelf. Eerst was er niets, even later is er alles. Met het ontstaan van het meesterwerk stappen we misschien wel in een andere realiteit. Een realiteit waarvan we niet het geringste vermoeden hadden dat het bestond. Het lijkt The Matrix Reloaded wel.

Auditief klaarkomen. En u weet hoe dat gaat met klaarkomen: we willen het vaker. Is dit hem dan? De reden van het tot levenslang veroordeelde platen kopen, op zoek naar het ultieme luistergenot? Je hoort wel eens van het zwakke vlees, maar het genot van de geest mag zeker niet worden onderschat. Wie de geest niet voedt wordt zonderling. Zo vaak gebeurt het niet dat een meesterwerk zich aan ons openbaart; niet zo vaak als het recensentenvolk ons wil doen geloven. Als het zover is, is het een van de weinige keren dat de mens bewondert in plaats van oordeelt.