LANG LEVE DE PLATENZAKEN!

Als je de berichten de laatste tijd moet geloven zijn alle platenzaken in ons land ten dode opgeschreven. Nog even en er worden, oh groot onheil, geen cd’s, laat staan lp’s, meer verkocht. Onder ons gesproken: ik geloof er geen bal van. Neem in ogenschouw dat kranten elkaar nogal eens napraten, waardoor de voorbije weken de indruk is ontstaan dat platenzaken hun langste tijd gehad hebben. Het geweeklaag was niet van de lucht. Het Parool somde alle winkels op die de voorbije jaren het loodje hebben gelegd. Televisieprogramma EénVandaag toonde een In Memoriam naar aanleiding van het vroegtijdige verscheiden van de Amsterdamse cd-zaak Boudisque. Over de sluiting van Boudisque zal ik eerlijk gezegd geen traan laten. Toen ik er voor het laatst was (augustus 2007) vond een van mijn reisgenoten na lang zoeken een album naar keuze. Bij het overhandigen van het doosje bleek de bijbehorende cd onvindbaar. Tot onze verbazing reageerde de verkoper niet eens verbaasd, eerder gelaten. Altijd nog klantvriendelijker dan het Boudisque van de jaren tachtig. In die tijd waren Boudisquemedewerkers ronduit arrogant en onbeschoft, hetgeen wordt bevestigd door oud-medewerker Gijsbert Kamer. Niet gek dat mensen na verloop van tijd wegblijven en naar de concurrent gaan.

De treurmars marcheert intussen onverminderd en langs voorspelbare weg: internet, downloaden, een haperende aanwas van een jonge cd/lp generatie, Media Markt om de hoek, stijgende huurprijzen. Over andere oorzaken wordt gezwegen. Vraagt iemand zich wel eens af of winkeleigenaren en verkopers de teloorgang van hun nering niet aan zichzelf te wijten hebben? Zelfkritiek bij middenstanders is echter net zo spoorloos als die cd bij Boudisque. Ok, tegenwoordig worden er veel meer eisen gesteld aan de inzet van de muziekverkoper. Het is geen sinecure de stroom aan releases en trends bij te houden. En, altijd op de loer: wanneer de eigen muzieksmaak gekoppeld aan persoonlijk idealisme de voorkeur gaat krijgen boven het commerciële besteldenken. Dit heeft al menigeen de kop gekost, waaronder Platenworm in Groningen. Ik heb sterk de indruk dat menige winkel aan het goedbedoelde maar misplaatste hobbyisme van zijn eigenaar ten onder is gegaan. Veelzeggend was destijds het openhartige commentaar van Platenworm’s Pieter Bos: “Het heeft ook met mijzelf te maken. Ik wil te veel. Alles wat ik leuk vind, wil ik in de winkel hebben. Ik kwam er ook achter dat ik niet geschikt ben voor het runnen van een winkel. Ik kan die stress niet naast me neerleggen.”

Toch klinken er ook positieve geluiden. Er zijn platenwinkels die relatief gemakkelijk overleven. Nu en dan waagt iemand het een platenzaak te beginnen! Hoezo barre vinyltijden? Waarmee het gezanik in de media flink wordt gelogenstraft.

Neem Sounds in Venlo. In een voor platenzaken ongekend kolossaal pand (oppervlakte 900 vierkante meter) houden liefhebbende specialisten dag in dag uit de vinger aan de muziekpols. Ze vinden het niet erg iets harder te moeten werken dan in het pre-internet tijdperk, twintig jaar geleden. Mede-eigenaar Geert Driessen: “Wij hebben weinig reden tot klagen. Op zaterdagen is het hier altijd bomvol. Mensen gaan vaak met stapels cd’s naar huis, ongelooflijk. Zolang er nog goede muziek gemaakt worden zijn er ook platenzaken”. Ook de vermaarde winkels Da Capo in Utrecht en het kleinere Distortion in Amsterdam volharden prettig hardnekkig in hun vinylverkoop.

Opmerkelijker zoals gezegd, is de opkomst van meer gespecialiseerde platenhandelaren. Zo startte een durfal in juni 2006 in Middelburg de “pittoreske vinyl- en cd zaak” Spin. Oktober 2005 opende Gong Records haar deuren in Heerlen. Met de teller op liefst vier platen/cdzaken geeft Heerlen zelfs provinciehoofdstad Maastricht het nakijken. Henk Genders van Gong Records laat de klaagzang van de platenbranche graag aan zich voorbij gaan, al geeft hij toe alert te zijn: “Niet iedereen weet wat verkrijgbaar is op lp. Soms zijn mensen heel lang op zoek naar een plaat die als reissue bij mij in de winkel staat. Ik verkoop veel jazz op cd en audiofiele platen. Als mensen dat eenmaal weten blijven ze terugkomen. Je moet ook de moeite nemen mensen wegwijs te maken in het aanbod. Vijftig procent van wat ik verkoop zijn bestellingen.” Niettemin wordt 2008 voor het kleinschalige Gong cruciaal. De stijgende lijn van de voorbije jaren dient wel te worden doorgezet. “Begin beslist geen platenzaak als je veel geld wilt verdienen”.

Recente aankopen schrijver dezes:
Bij Boudisque (augustus 2007):
David Lynch – Dynamic: 01 (dvd)
Bij Gong:
These New Puritans - Beat Pyramid (lp)
Bij Sounds:
Om - Pilgrimage (lp)
Baby Dee – Safe Inside The Day (lp)
Thurston Moore – Trees Outside The Academy (lp)