BEZIG ZIJN BEROEMD TE ZIJN: DE PERFORMANCEKUNST VAN PARIS HILTON

In de film Beauty No. 2 uit 1965 vraagt Edie Sedgwick aan haar vriendje, terwijl ze elkaar tussen de lakens plagend liefkozen, “what is a voyeur”. Waarop hij antwoordt: “a voyeur is coming and looking for you”.

Als je andermans intimiteit opzoekt en gadeslaat zou het best eens kunnen zijn dat de maker ervan de kijker wil confronteren met zijn eigen voyeuristische houding. In de film van Andy Warhol zijn twee jonge mensen er zich van bewust dat op hen een camera is gericht, maar ze acteren onverschilligheid om zo de voyeur het gevoel te geven dat hij onbespied mag meekijken.

paris-foto-artikel.jpg

Er komt een moment waarop het onderscheid tussen opvoering, de performance dus en werkelijkheid vervaagt ja zelfs geheel verdwijnt. Verwarring veroorzakende performances spelen zich vaak af buiten de afgesproken afbakening van musea of galerieën. Ze vinden plaats in een alledaags decor, veelal een passend gekozen locatie waardoor de verwarring wordt benadrukt en de voyeur zich vertwijfeld afvraagt of hij naar kunst kijkt of oprechte intimiteit.

Enkele voorbeelden. Performancekunstenares Marina Abramovic zit met haar partner urenlang zonder eten of drinken aan weerszijden van een lange tafel. Verder is er niet veel bijzonders te zien. John Duncan vuurt op nietsvermoedende voorbijgangers een pistool met losse flodders leeg om zo de angstmomenten van zijn “slachtoffers” te registreren. De Duitse Valie Export loopt over straat met een “tasttheater”; een kartonnen doos om haar middel dat haar blote borsten bedekt. Mensen op straat worden uitgenodigd hun handen door de gordijntjes te steken. Al tastend “bekijken” de passanten het onzichtbare lichaam van Export als zijnde het filmbeeld. Voyeurisme zonder erbij te hoeven kijken. De voyeur wordt niet meer als voyeur gezien en heeft vrij spel.

Performancevoyeurisme is de ontregeling waar de Fluxuskunst grotendeels op is gebaseerd. Fluxuskunstenaars willen kunst, leven en maatschappij bijeen brengen door middel van “optredens” waarbij de handeling van de kunstenaar kunst wordt. Zo beschouwt Dieter Roth het interview als een vorm van kunst. Hij legt de nadruk op het triviale dat bij sommige interviews hoort, maar dat zelden of nooit wordt vermeld: het accent van de geïnterviewde, het haperen van de opnameapparatuur, het stopzetten van een gesprek, om zo sfeer en context van het interview te behouden.

En een Fluxuskunstenaar had het niet beter kunnen bedenken: beroemde sterren die door wildvreemden worden opgebeld, omdat hun telefoonnummers op het internet verschijnen. Privé-nummers afkomstig uit het gestolen mobieltje van Paris Hilton. Het internetpandemonium rond Paris Hilton barst in alle hevigheid los; je reinste performancekunst met een snufje Fluxus en een overdaad aan voyeurs. Hilton, telg en erfgename van de gelijknamige familiehotelketen, verenigt in haar jonge onwetende eentje begrippen als exhibitionisme, irritatie, aanstoot, schaamte en verbijstering. Niet toevallig begrippen die onlosmakelijk horen bij genoemde kunstuitingen.

paris-foto-artikel-2.jpg

Dan is er opeens die dekselse video waarin Paris Hilton seks heeft met haar toenmalige vriend Rick Salomon. De openbaarmaking op diverse websites bezorgt Hilton in een klap wereldfaam. De inhoud van deze sekstape is evengoed een antwoord op Andy Warhols Blue Movie, waarin de door hem gecreëerde superster Viva expliciet en uitvoerig seks heeft met een man. En net als in Hiltons video staat bij Warhol de camera bedrieglijk lukraak, maar stiekem strategisch opgesteld in een poging de kijker zijn voyeurschap te ontnemen. Het onderscheid tussen kunst en werkelijkheid vervaagt en maakt plaats voor verwarring bij de voyeur.

Voorlopig hoogtepunt rond Hiltons mede door de media veroorzaakte performancevoyeurisme, is het ronduit bizarre schouwspel omtrent haar gevangenschap in juni 2007. Na intrekking van haar rijbewijs wordt Hilton korte tijd later op roekeloos en te hard rijden betrapt. Een heuse gevangenisstraf lijkt onvermijdelijk. Alleen het idee al. Hiltons ongebreideld hedonisme, tot dan toe uitvoerig belicht via diverse websites plotseling ruw verstoord! Wanneer bekend wordt gemaakt dat Hilton achter slot en grendel moet, laten ook de televisiemedia van zich horen. Zelfs het NOS-journaal besteedt aandacht aan het fenomeen. Voor wie op dat moment niet over de internetinformatie beschikt een vreemde gewaarwording. Vanwaar toch al die ophef over een niet eens bijzonder aantrekkelijke, graatmagere blondine? Paris Hilton groeit in die dagen definitief uit van prinses der voetnoten tot koningin van de krantenkoppen.

Maar het kan nog gekker. Enkele dagen na haar tot in detail uitgemeten opsluiting, meent een overbezorgde hoofdsheriff Hilton voortijdig vrij te moeten laten. In Amerikaanse discussieprogramma’s wordt met verbazing gereageerd over dit naar vermeende klassenjustitie riekende besluit. Hiltons onverwachte vrijheid is echter van korte duur. Uiteindelijk wordt ze doodleuk weer teruggebracht naar de Twin Tower Correctional Facility in haar woonplaats Los Angeles. De terugreis is te zien in een rechtstreekse uitzending van CNN. Bijna een uur lang zien we enkele limo’s glijdend over een zonovergoten highway begeleid door een politie-escorte. Op de achtergrond horen we af en toe een commentaarstem. Saaie beelden zijn het, statisch gefilmd, vanuit een helikopter. Echter, de gelijkenis met Warhols vertraagde en lethargische filmbeelden uit zijn undergroundfilms van de jaren zestig, is frappant.

paris_hilton_kl_r__224392g.jpg

En er is nog een opvallende overeenkomst tussen de legendarische popart-kunstenaar en de glamourmeid Hilton. Beiden houden er een persoonlijk getinte verzamelwoede op na. Zo verzamelt Warhol jarenlang ansichtkaarten, entreebewijzen, foto’s, kledingstukken en knipsels in kartonnen dozen. Hilton daarentegen vergeet gewoon de huur van haar bewaarcontainer te betalen, waarna de verhuurder de inhoud aan een gewiekste zakenman aanbiedt. Sindsdien zijn Hiltons intieme hebbedingetjes tegen betaling te bezichtigen op een speciale website. Het voyeurisme rond Paris Hilton maakt overuren.

Hilton zelf lijkt zich van geen enkele kunstzinnige uiting bewust. Haar houding ten opzichte van paparazzi en internetmedia deert haar nauwelijks. Integendeel, Paris Hilton is de überexhibioniste. Verder staan er op haar palmares de introductie van de megazonnebril, het dragen van flinterdunne jurkjes en een cd-album met lieflijke popdeuntjes. Andy Warhol zou vast in zijn nopjes met haar zijn geweest.

Bronnen:
De Wereld Door Andy Warhols OgenGeralyn Huxley – artikel uit Andy, uitgave Stedelijk Museum 2007
Warhols Cinema – A Mirror For The Sixties – documentaire Channel 4, 1989
www.ubu.com
– 1 Night In Paris (met Paris Hilton en Rick Salomon) – diverse websites
Other Voices, Other Rooms – tentoonstelling Stedelijk Museum, Amsterdam 2007
Out Of Actions (Between Performance And The Object 1949-1979) – boek ter
gelegenheid van tentoonstelling in The Museum Of Contemporary Art, Los Angeles, 1998

En dan nog dit:
De Engelse kunstenaar Banksy verving ongeveer vijfhonderd exemplaren van Paris Hilton’s cd in verschillende winkels in Groot Brittannië. Bij de cd’s die hij ervoor terugplaatste had hij de boekjes van knip- en plakwerk voorzien met songtitels als “Waarom ben ik beroemd?”, “Wat heb ik bereikt?” en “Waarom besta ik?” Nog voor de winkels de verkeerde cd’s ontdekten waren er al verschillende gekocht door klanten. Deze zijn nu veel erg geld waard.

3 thoughts on “BEZIG ZIJN BEROEMD TE ZIJN: DE PERFORMANCEKUNST VAN PARIS HILTON

  1. Harry, wie heeft die plaat van Hilton in zee gemaakt? Waar heb je ‘m vandaan. Kun mij hierover even contacten? Dank alvast. Gr.

  2. Hallo Jochem.
    Deze foto heeft iemand me een hele tijd geleden gemaild, weet niet eens meer wie. Weet helaas ook niet meer waar de foto vandaan kwam. Maar moet toch vast ergens via internet te vinden zijn.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s