EXIT THE WIRE

wire.jpg

Ruim een jaar geleden heb ik mijn abonnement op The Wire laten verlopen. Meer dan tien jaar was ik geabonneerd op het Britse maandblad dat ik zeker de eerste jaren met veel plezier las. Menige band en plaat heb ik dankzij The Wire ontdekt, herontdekt of beter leren waarderen. Wat mij echter steeds meer begon te irriteren was het gebrek aan aandacht en nogal verkapte neerbuigende houding voor kwaliteitspopmuziek (The Veils, White Stripes, Calexico, Editors) om nog maar te zwijgen van de kritiekloze stukken over elektronische popmuziek (o.a. Vladislav Delay, Aphex Twin, Autechre etc.). Ik ben er namelijk van overtuigd dat de meeste aan pop gerelateerde elektronica totale flauwekul is en in het geheel niet experimenteel of avant-gardistisch; waar de elektronische popmuziek en zijn liefhebbers zich zo op voorstaan. Het probleem van elektronische popmuziek is het zeer beperkte klankgebied, alsof iedereen dezelfde software gebruikt en, erger, een totaal gebrek aan vernuft en goed uitgewerkte ideeën.

Er zijn trouwens twee soorten elektronische muziek. De al genoemde aan popmuziek gerelateerde elektronica tegenover de gecomponeerde, de vanuit de vorige eeuw doorstromende “klassieke” avant-garde. De eerste groep hoor je in overvloed en wordt alom gerecenseerd, de andere muziek kent bijna niemand. Een groot misverstand is de veelgehoorde en blijkbaar onuitroeibare opvatting dat de elektronische popmuziek gelieerd zou zijn aan Stockhausen, Dockstader, Cage, Pierre Henry, Xenakis, Pousseur etc. Deze zwaargewichten hebben niet alleen jaren muziek en compositie gestudeerd, maar gaan uit van gecomponeerde klankexperimenten.

De aloude traditie der gecomponeerde elektronica wordt echter nog steeds en met verve uitgevoerd. Bijvoorbeeld door ook bij mij volstrekt onbekende jongelingen als Rogelio Sosa (geboren in 1977), Christian Galaretta (1975) en Dickson Dee (1969). Enkele werken van hen zijn te horen op An Anthology Of Noise & Electronic Music Vol. 5

Dit is elektronische muziek die je omver tuimelt, muziek met een klankspectrum en arrangeerdiepgang die vele malen verder reikt en doorwrochter is dan wat hun generatiegenoten met popelektronica doen. Een van de weinigen die vanuit de pop in de buurt komt van de avant-garde-elektronica is Rutger Zuydevelt alias Machinefabriek, of de Oostenrijker Peter Rehberg. Let wel: in de buurt komt. Verder kan ik zo gauw niemand bedenken. Overigens heb ik veel waardering voor Aphex Twin en Autechre, laat daar geen twijfel over bestaan, maar compositorisch inhoudelijk stelt het niet zoveel voor. Hun werk is, als je er goed naar luistert feitelijk een herhaling van zetten, schaken met vervormde beats op de vierkante meter.

8 thoughts on “EXIT THE WIRE

  1. Beste heer Prenger,

    In principe zou ik u best gelijk willen geven. Ik erger mij ook vaak mateloos aan personen zoals David Toop, die menen dat alle muziek waar een apparaat met een stekker mee gemoeid is door wijlen Karlheinz Stockhausen is beïnvloed (lees voor de ‘kromme tenen’-lol het ergerlijke boek ‘Ocean Of Sound’ van dit vuige heerschap er eens op na).

    Echter, u noemt The White Stripes (en The Editors etc.) kwaliteitspopmuziek.
    En daarmee spreekt u uzelf gelijk tegen. The White Stripes, bijvoorbeeld, is een grappig orkestje dat ideeën uit enkele decennia popmuziek op een enigszins verdienstelijke wijze herkauwd. Daar is an sich natuurlijk niks mis mee, zeker niet als we popmuziek beschouwen in het licht van het fenomeen ‘volksmuziek’. Waar men thema’s en structuren keer op keer, generatie op generatie opnieuw bewerkt. Soms met verrassend leuke gevolgen.
    Mijn bescheiden mening is echter dat u orkestjes van dit niveau enigszins ‘te hoog’ inschat.
    Is het niet zo dat de door uw genoemde orkestjes een ‘zeer beperkte klankgebied’ bestrijken en, erger, ‘een totaal gebrek aan vernuft en goed uitgewerkte ideeën’ tentoonstellen? Om nog maar te zwijgen van het beperkte aantal akkoorden dat ze gebruiken, en de bezetting van de meeste van deze orkestjes, is die ook niet al decennia hetzelfde laken en een pak? Basgitaar, drums, gitaar en wellicht een toefje strijkers of piano? Structuur van de composities bij dit soort ensembles is een ‘Feitelijk een herhaling van zetten’, iemand?!?

    Ik heb een sterk vermoeden dat uw probleem met de moderne popmuziek variant van elektronische muziek eerder een kwestie van een generatiekloof is dan dat het een goed doordachte, intellectuele aanname is. Als uw uitspraak er een was die in plaats van op muziek, op politiek was toegespitst zou men er wellicht van spreken dat u handelt naar aanleiding van een ‘onderbuik gevoel’. En ja, gaat het daar bij popmuziek vaak niet om? Het onderbuikgevoel. U heeft dus dat gevoel niet bij ‘elektronische popmuziek’ als ik uw stukje goed interpreteer. En wat heeft ‘uw mening’ te zeggen over het niveau van The Wire?

    Wellicht zult u inmiddels denken wat heeft dit online heerschap hier nu over te zeggen? Welnu, ik behoor tot de generatie ‘jongelingen’ die de door u geprezen ‘traditie der gecomponeerde electronica’ uitvoert. Ik zal het zelf niet in de mond nemen of ik dit ‘met verve’ doe maar ik heb er een aantal jaren studie in het vakgebied opzitten (mocht dit er toe doen). En (overbodig te vermelden en enkel en alleen vermeldenswaardig omdat het u wellicht enorm zal imponeren): een aantal lezingen van de heer Dick Raaijmakers zelve in zeer besloten kring mogen bijwonen. (Ook zo’n fenomeen van de laatste tijd: iedereen in Nederland meent opeens de heer Raaijmakers te moeten eren alsof ze zelf als baby de fles van de goede man hebben gekregen… De man verdient het dubbel en dwars maar had dit allemaal niet wat eerder gekund mensen?)

    Ik ben echter ook iemand die zijn wortels in de meer extreme vormen van popmuziek heeft. En laat ik u eens een geheimpje verklappen: De meeste mensen die ik tegenkom in de wereld van de ‘traditie der gecomponeerde electronica’ zijn meestal mensen die het vizier van hun helm een paar kiertjes verder hebben openstaan dan u. En het zijn vaak ook nog eens mensen die best van elektronische popmuziek houden! Zo ken ik bijvoorbeeld een alleraardigste Scandinavische componist die naast zijn werk aan zeer moeilijke, op Brian Ferneyhough-leest geschoeide moderne composities als DJ in verschillende nachtclubs pompende deep house sets op de feestende massa loslaat. Ik ken ook menig componist in de ‘traditie der gecomponeerde electronica’ die zijn hard verknocht heeft aan buitenissige vormen van metal en punk muziek…. Maar dat zal u dan waarschijnlijk een ‘slechte smaak’ noemen.

    Wat ik met het bovenstaande wil illustreren is dat de door u genoemde popmuziek voorbeelden slecht aansluiten bij het verwijt dat u het blad The Wire maakt. Alle orkestjes die u noemt zijn bands die een aantal slagen te groot zijn voor een specialistisch blad als The Wire. Een dergelijk periodiek heeft zijn eigen cultuur. Een cultuur waar sommige meer ‘mainstream’ fenomenen als The White Stripes en The Editors niet thuis horen. Daar zijn namelijk andere periodieken voor! Ik kan u, het in mijn ogen abominabele muziekblad Oor aanraden voor ‘coverage’ van dergelijke orkestjes. Om nog maar te zwijgen van het ‘te-gebruiken-als-toiletpapier-achtige’ NME.
    Ik ben het terdege met u eens dat sommige artiesten veel worden behandeld in The Wire en sommigen zelfs kritiekloos worden benaderd, anderen tot ‘snoepjes van de week’ gebombardeerd worden. Maar altijd zijn het vrij marginale artiesten waar je elders zelden over leest of hoort. Even tussendoor over die ‘snoepjes van de week’ gesproken: Ik vind uw bewondering voor Machinefabriek en Peter Rehberg in het licht van uw eerdere opmerkingen trouwens opmerkelijk, maar dat terzijde.

    Verder vind ik het ongelofelijk nobel van uw persoon om de heer Tod Dockstader in eenzelfde rijtje met zijn collega’s Cage, Henry en Stockhausen te zetten. Tijdens zijn jongere jaren werd de heer Dockstader genegeerd door de autoriteiten van de ‘traditie der gecomponeerde electronica’. Dockstader werd door menigeen afgedaan als een elektronisch popmuzikant, hobby-componist die in de vrije uurtjes van de filmstudio’s waar hij als (geluid-)editor werkzaam was zijn ‘grappige’ stukjes maakte. Tja, Tod Dockstader had nooit het geluk gehad muziek te studeren (hij koos schilderen en film) en werd daarom door de verschillende door hem aangeschreven elektronische muziek departementen van gerenommeerde universiteiten niet de kans gegund zijn kennis op het gebied van deze muziek te verbeteren en verbreden. Dit frustreerde hem op den duur dusdanig dat ie uiteindelijk voor een lange tijd met componeren stopte. Het duurde tot begin 21ste eeuw voordat Dockstader weer aan het componeren sloeg, ditmaal met een computer en software. Waarschijnlijk dezelfde software die iedereen gebruikt. Ik vind zijn vroege stukken fantastische werken in die schone traditie der elektronische compositie maar zijn huidige werken zijn wat matte structuurloze flabbertjes ambient. Maar dat is ook slechts een mening.

    Wat ik kortom eigenlijk wil zeggen: U heeft de klok horen luiden….

    ….aber wo ist der Klöppel??

  2. Beste ?,

    Blijkbaar heb ik een gevoelige snaar geraakt. Nooit gedacht dat ik elektronische muziek en überhaupt welke snaar in verband met elkaar zou brengen. Goed. Rockbands verwijten een standaard instrumentbezetting met een beperkt aantal akkoorden te spelen, is net zoiets als elektronische acts verwijten dat ze gebruikmaken van het elektriciteitsnet. Jij haalt alles uit de kast om te laten zien dat je een prediker van je eigen geloof bent. Mijn zegen heb je. Jammer dat je je geloof niet met naam en toenaam uitdraagt. Dan heb ik meer respect voor Tom Cruise en zijn belijdenis voor het Scientologygenootschap. Een ander kenmerk van geloofsfanatici is het lezen van een tekst die er niet staat, om deze volgens eigen gevoelens te gaan interpreteren. Neem eerst eens de moeite kennis te nemen van de door mij genoemde werken op de Anthology cd. Dan hoor je wat ik bedoel: het verschil tussen gecomponeerde elektronische muziek en de lichtgewichten der popelektronica.

    Verder schrijf je dat The Wire specialistisch is, uitgaat van een eigen cultuur, en sommige bands te groot zouden zijn voor The Wire? Tja, als je The Wire beschouwt als je eigen parchochieblaadje? Dan is het makkelijk weglezen. Als muziekliefhebber leg ik mezelf niet graag dit soort beperkingen op. Ik heb de indruk dat The Wire over marginale acts schrijft uitsluitend omdat ze marginaal zijn, waarbij de artistieke kwaliteit van ondergeschikt belang is. Wederom: als muziekliefhebber leg ik mezelf niet graag dergelijke snobistische en elitaire beperkingen op. Ik lees liever een MUZIEKblad.

    Toch is er hoop. Ik constateer dat we het hier en daar zelfs met elkaar eens zijn: over David Toop kan ik me deels vinden in je beweringen (al vind ik de cd versie van Ocean of Sound toch wel erg mooi) en ook je loftrompet over Tod Dockstader neem ik graag van je over.

    Maar volgende keer svp (af)reageren onder je eigen naam.

  3. Je vastpinnen op 1 bron is sowieso slecht voor een muziekliefhebber. Ik lees zelf de Gonzo (circus) en check heel veel internetbronnen wat betreft muziek. Een abo voor The Wire zal er misschien ooit ook wel eens komen, maar ik besteed mijn zuurverdiende geld liever aan de muziek zelf.

    Dat betekent niet dat ik alles wat in de Gonzo staat of elders op het internet wordt geschreven ook maar slik. Alles moet je kritisch benaderen en verschil van mening mag er zijn, dat is juist het mooie van muziek en mensen. Zoveel verschillende smaken en wensen. Dat jij je abo op The Wire hebt opgezegd omdat ze te weinig aandacht besteden aan bands die in de rest van de media uitvoerig worden behandeld is je eigen keus. Ik ben blij met media die verder kijken dan het marketingapparaat van de grote platenmaatschappijen en daardoor ontdek je juist de pareltjes die ergens anders geen aandacht krijgen. Dat is de kracht van bladen als The Wire en Gonzo. Wat jezelf ook direct in de eerste alinea toegeeft.

    Bladen moeten elkaar aanvullen en niet als een eenheidsworst over hetzelfde orakelen. De doelgroep van The Wire is duidelijk en het is duidelijk dat jij daartoe niet behoort. Ga dan niet hier dikke boehoe roepen en je als pleitbezorger voor de echte electronica opwerpen. Over snobisme gesproken! Want in je hele verhaal kom jij als de snob naar voren die het allemaal wel even gaat vertellen wat er mis is binnen de muziekindustrie en dat men vooral moet luisteren naar zeer experimenteel avantgardisme. Je verhaal en je reactie zitten vol met tegenstrijdigheden, mooi voer voor een discussie, maar op de muzikale ladder zet je jezelf wel een paar treden terug met bovenstaande uitlatingen.

    Veel plezier met het ontdekken van nieuwe muziek via echte muziekbladen, hoe die dan ook mogen heten.

    PS. Sinds wanneer is het belangrijk om iemands naam te weten. Het maakt me niets uit als ik nu met Piet, Klaas of Pino een discussie voer. Het gaat om de content, dat is de core van de discussie. Je bent toch geen Francisco van Jole?

  4. totaal mee oneens. dat gezeur altijd over Cage en consorten. Leuke dingen gedaan, soît, maar laten we niet gaan overdrijven. dit lijkt me teveel op de ‘avantgarde is kunst, pop is flauwekul’-discussie, waarin ook Pino met grote vogelschuiten stapt.

    white stripes wel? Luomo niet? ja dááág.

  5. U heeft mijn antwoord niet goed gelezen. Jammer.

    Oh, en: ik zag dat u op uw weblog een link naar de site van de schrijver Arnon Grunberg heeft. Leest u de boeken die hij onder het pseudoniem Marek van der Jagt heeft geschreven ook met een scheef oog??

  6. Leuke dingen? Dat is wel erg laatdunkend over deze avantgarde pioniers….

    die stijl hanteer je toch zelf ook wanneer je het hebt over popmuzikanten die elektronische muziek maken?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s