LUC SANTE – NO SMOKING BOEK

Acht jaar geleden stak ik voor het laatst de brand in een strookje tabak. Mijn laatste sigaret. Ik trok aan de peuk en blies de rook voor me uit alsof er niks aan de hand was, alsof het mijn zoveelste pakweg duizendste sigaret betrof. Niet dus. Deze sigaret besefte niet dat hij mijn allerlaatste zou zijn. In 2000 ben ik van de een op de andere dag gestopt met roken. Cold turkey. Drie weken je van nervositeit geen houding weten te geven, de handen onwennig zoekend naar een acceptabele pose. Drie weken allerhande snoepgoed oppeuzelen ter compensatie van het nicotinegebrek, bibberen in het vooruitzicht op het zwarte gat waarin ik ongetwijfeld zou terecht komen. Het moet gezegd, na drie weken afzien openbaarde zich enige soelaas ja zelfs een gelukzalig overwinningsgevoel. Ik had het toch maar mooi klaargespeeld. Van nicotinejunk naar cleane modelburger? Ergens voelde het ongemakkelijk, alsof je toegaf aan een gezond, onberispelijk maar vooral ook burgerlijk bestaan.

Roken an sich mis ik niet. Bijvoorbeeld de kleren vol miniatuurbrandgaatjes, ’s ochtends je huiskamer stinkend van de rook, kuchjes die uitgroeien van proesten tot hoesten. Natuurlijk was er het onvermijdelijke junkiegedrag; de dwangdrang van het tijdige inslaan om te voorkomen dat je opeens zonder pakje sigaretten kwam te zitten na winkelsluiting. Het idee alleen al.

De eerste jaren rookte ik er maar wat op los. Het duurde een tijdje voordat ik het sigarettenmerk ontdekte dat me het beste smaakte en bij me paste. Na de Caballero, de Camel, de Winston en het mondaine maar o zo zoetluchtige Peter Stuyvesant, ging ik over op de alom geroemde Marlborofilter. Opeens wist ik het zeker. Van Marlboro’s ging je minder snel dood.

Jean Seberg

Het ritueel dat onmiskenbaar bij het roken hoort mis ik erg. Ik denk er vaak en met toenemende weemoed aan terug. Aan het kloppen tegen het omgekeerde pakje om de eerste sigaret losjes eruit te kunnen peuteren. Aan de eerste sigaret tussen de lippen. Aan het staren naar het puntje waar de aansteker zijn verlossende werk mag doen. Duimtrekken aan die goedkope aansteker van de Aldi. Aan het inhaleren en het pfff… uitblazen. Die eerste rookpluimen benadrukten toch maar mooi even dat je het gedoe om je heen met gemak aan kon. Stressgedachten rookte je van je af. Roken spoorde aan tot algehele relativering over wat was geweest en wat er komen zou en bood aldus een heel wat luchtiger kijk op de naderende toekomst. Je kon er weer even tegenaan kort gezegd. Nooitrokers zullen dit nooit begrijpen. Het mooiste rookgenot vond wat mij betreft plaats terwijl ik van een muziekje genoot. Dubbel genieten. Kom daar tegenwoordig maar eens om. Mijn god, nu ik dit zo opschrijf, zou ik er zo weer een willen opsteken.

Schrijver Luc Sante heeft een indrukwekkend fotoboek samengesteld over beroemde rokers. Het boekwerk verscheen weliswaar reeds in 2004 maar is sinds kort te koop voor minder dan een pakje sigaretten. Er staan niet alleen rokers in in passend gefotografeerde coole houding, afgewisseld met afbeeldingen van vergeten sigarettenmerken, kunstvoorwerpen waarin op de een of andere manier de sigaret of de sigaar is verwerkt. Vanzelfsprekend zien we verstokte rokers aan het werk, zoals Serge Gainsbourg gehuld in een walm van Gitanes. Veel aandacht voor Europese kunstenaars en beroemdheden ook. Plots zie ik een foto van een jongeman die een pakje uit een automaat trekt. Zo’n muurautomaat kan ik me nog goed herinneren. Hoe je na het inwerpen van enkele kwartjes aan een ijzeren bakje stevig moest trekken om het pakje eruit te halen.

No Smoking gaat over de opkomst van het roken, uit de tijd toen niemand vermoedde dat nicotine schadelijk was en longkanker kon veroorzaken, toen roken cool was en status afdwong, maar het boek toont ook de teloorgang van het roken en van de sigaret. Wie er eentje opsteekt wordt met de nek aangekeken.

Sante’s prachtig geschreven essayistische ode aan de sigaret is al reden voor de aanschaf van dit curieuze boek. De laatste foto’s zijn een kruisiging met sigarettenpeuken door Damien Hirst en een aanplakbiljet in het New York van 2004. Een rood verbodsbord over een brandende sigaret.

No Smoking is verpakt in een grootformaat sigarettenpakje met goudkleurige binnenflap. Je dient het pakket ondersteboven te houden om het boek eruit te laten glijden. Dat is mooi.

Korte noot voor muziekliefhebbers: Luc Sante maakte als tekstschrijver korte tijd deel uit van The Del-Byzanteens uit New York. Van deze miskende groep verscheen in 1982 het fraaie album Lies To Live By. Een ander bandlid was regisseur Jim Jarmusch, maker van o.a. de film Coffee & Cigarettes.

Luc Sante – No Smoking (boek, Assouline 2004)

6 gedachtes over “LUC SANTE – NO SMOKING BOEK

  1. zo af en toe rook ik toch nog maar een lekker sigaartje (sigarillo eigenlijk). heerlijk! niet over de longen natuurlijk, zo kan ik mezelf toch wijs maken dat roken zo slecht nog niet is.

  2. Sigaren behoor je inderdaad niet over de longen te roken. Vrouwen en smalle dunne sigaartjes is eigenlijk best sexy.

  3. Dit lezen gaat mijn eerste stap worden naar ook een sigaretloos bestaan. Een eerste mentale (ik lieg, heb er natuurlijk al wel over gedacht) graadsklik. Nog zestig te gaan… september ofzo.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s