BEZOEK AAN KUNSTBEURS TEFAF 2009

bourgeois Louise Bourgeois

Vrijdagochtend 11.00 uur. In drie lange rijen wachten de bezoekers geduldig voor de toegangspoortjes van de kunstbeurs Tefaf. De kledinglijn op deze ochtend is gedistingeerd donkerblauw (de heren) en ingetogen gracieus (de dames). Bij een van de drie garderobes staat afgaand op de conversatie, een echtpaar dat helemaal vanuit Italië is afgereisd. Meneer gaat gekleed in een op maat gemaakt driedelig pak, mevrouw is onopvallend opvallend. Haar jurk is vederlicht, het bleke gelaat onbedoeld geaccentueerd door een hypermodieus brilmontuur en de felrode kleur van haar lippen. De vermoedelijke status van het koppel zou best eens de diplomaat met echtgenote kunnen zijn. Hier wil het mondaine sjiek de rest van de wereld laten zien dat de wereld van de kunst best een stootje kan velen. Geen spoor van de kredietcrisis overigens.

diversen

links een werk van Anselm Kiefer

Eenmaal binnen ontkom ook ik niet aan status. Niet die van koper of handelaar, ik ben per slot niet op een platenbeurs. De door de Tefaf verstrekte perskaart gesp ik aan de revers van mijn colbert, waarna ik me, verdeeld over een oppervlakte van ‘zes voetbalvelden’, onderdompel in de kunsten. Dat ik de komende uren totaal ondersteboven zal geraken van vooral heel veel fantastische beelden, daar heb ik dan nog niet het geringste vermoeden van. De gangpaden, aangekleed in een onnadrukkelijk omfloerst interieur door ontwerper Tom Postma, voeren langs meer dan tweehonderd galerieën. Kosten noch moeite zijn gespaard. De bevalligste dames zijn ingezet om bezoekers en potentiële kopers te woord te staan. Om me heen hoor ik Italiaans, Spaans en Frans. Vrouwen paraderen in jurken van getint wit of anderszins draaglijke lichtheid op pumps met een subtiel hakje. Coiffures deinen dartel op en neer. Even overweeg ik of ik naar de dames blijf kijken in plaats van naar de kunstwerken.

fontana

Lucio Fontana

Wegens zijn invloed en aanbod staat de Maastrichtse Tefaf wereldwijd in aanzien bij kunstliefhebbers, verzamelaars en handelaren. Ook ik krijg na enkele minuten het gevoel deelgenoot te worden van iets bijzonders. Om de haverklap sta ik op luttele centimeters van meesterwerken uit de kunsthistorie. Antiek, Romeinse beelden, Rembrandt, klassieke oudheid, Egyptische kunst, you name it. Alsof je door honderden museums tegelijk loopt. En natuurlijk schilderijen uit de vorige eeuw en meer recent. De blondine van de Kukje Gallery uit Hong Kong klaagt eerst nog fijntjes over de goeddeels afwezigheid van Amerikaanse kopers, maar is toch uitermate tevreden over een verkoop vlak voor de officiële opening. Welk werk, aan wie en voor hoeveel houdt ze discreet voor zich.

rauschenberg

Robert Rauschenberg

Ook Amalia Dayan, dochter van de vroegere Israëlische legerofficier Moshe Dayan (die met dat ooglapje) tovert een bescheiden glimlach tevoorschijn als antwoord op mijn vraag over een mogelijk verkocht schilderij. Er wordt veel geglimlacht. Allicht gebeurt dat het meest in de met gordijnen afgeschermde hokjes waar onderhandelingen over een aankoop plaatsvinden. Terwijl ik een fotoprint van Cindy Sherman bekijk in de stand van galerie Dayan, loop ik bijna tegen een mortierkanon van een Italiaanse kunstenaar. Deze Londense galerie heeft bovendien geschìlderde schedels van Damien Hirst in petto. Zo zal ik vaker perplex staan over het scala aan beroemde werken. ‘Alsof er opeens heel veel kunst tegelijk tevoorschijn komt’ vertelt een bezoekster uit Amsterdam. Ze komt al jaren op de Tefaf maar is net als ik zwaar onder de indruk van deze editie.

ernst1

Max Ernst

En inderdaad. Verspreid over de Tefaf hangen de achternamen die klinken als een kunstgedicht. Warhol, De Kooning, Picasso, Appel, Bacon, Magritte, Mondriaan. Maar ook de nog in leven zijnde Anselm Kiefer, Anish Kapoor, Richard Prince en Banks Violette maken inmiddels deel uit van de kunstelite. Dat gold al een tijdje voor Sigmar Polke, Jean Dubuffet en Gerhard Richter. Ook van hen zie ik diverse fraaie werken tentoongesteld. In een ander straatje valt mijn blik op doeken van Jean-Michel Basquiat. Naar later blijkt is zijn The Black Athlete met zijn Herman Broodachtige figuurtje, verkocht aan een Londense juwelenmagnaat voor 3,5 miljoen euro. Onverkocht op het moment van schrijven is de enige Van Gogh dit jaar. Het ‘Park van ziekenhuis Saint-Paul’ trekt het nodige bekijks. Raar idee dat de geschilderde tuin van de psychiatrische inrichting waar Van Gogh in 1889 verbleef, anno 2009 25 miljoen moet opbrengen.

clive-head

Clive Head

Conceptuele kunst laat zich eveneens gelden op de Tefaf. Nogal bizar zijn de reliëfs en voorwerpen in de assemblages van Edward Kienholz. Autodidact Kienholz, gestorven in 1994 en grootheid van de tegendraadse beeldhouwkunst, is toch al een aparte. De voormalige autohandelaar en ziekenbroeder verwekt zorgvuldig geënsceneerd de thema’s verval en vervreemding binnen rudimentaire sculpturen. Prachtig om deze taferelen tot “leven” te zien komen. Een Zwitserse galerie bezit van Christian Marclay en Marcel Broodthaers respectievelijk een voorwerp dat een luidspreker mengt met een hutkoffer en twee tonnetjes met eierschalen. Het laatste is een overlapping van andere door Broodthaers gemaakte werken waarin kapotte eieren een poëtische lading geven aan alledaagse gebruiksvoorwerpen. Een beetje kunstbeurs kan natuurlijk niet om het Britse enfant terrible Damien Hirst. Diverse stands hebben een Hirst in de verkoop. Bontgekleurde vlinderpaletten laten veel bezoekers even op zich inwerken. Verdikkeme, daar is toch alweer zo’n schedel. Deze nu is van zilver en in voortdurende staat van ontploffing.

hanson

Duane Hanson

Aah, een bankje. Even zitten. Even bijkomen en nagenieten van de overdaad aan schoonheid. Net op tijd merk ik echter dat het bankje met daarop een levensecht uitziende opa die sikkeneurig voor zich uitstaart helemaal geen bankje is om op te zitten. Het is een kunstwerk van Duane Hanson. De oude man lijkt in afwachting van zijn vrouw die nog even een kledingstuk wil passen. Of misschien wacht hij op de door Hanson in 1970 gemaakte Supermarket Shopper. Ondanks haar overgewicht duwt deze vrouw een propvolle winkelkar voor zich uit. Dit beeld dat afstoot en aantrekt siert niettemin de achterflap van het Taschenboek “Kunst van de 20e Eeuw”. Vaak is het onverwachte, het onverhoedse een voorbode van de ware surprise. Evan Penny’s driedimensionaal geconstrueerde Male Stretch is een platgedrukt hoofd dat je als een lachspiegel doordringend en bij voortduring aankijkt. Ook het fotorealistische Curzon Street van Clive Head imponeert. De dieptewerking van dit olieverfschilderij is duizelingwekkend; je wordt als kijker zo de straat ingesleurd. Het bezit de nadrukkelijke gelatenheid van Edward Hopper. Wanneer ik de Tefaf verlaat heb ik het gevoel of iets ondefinieerbaars mij in een greep houdt. Een koortsdroom die het denken stopzet maar best prettig ongrijpbaar aanvoelt. Adrenaline tot rust gekomen.

One thought on “BEZOEK AAN KUNSTBEURS TEFAF 2009

  1. Update maart 2010.
    Het werk van Duane Hanson is tijdens de Tefaf 2009 verkocht aan Dirk Scheringa, voor zijn Scheringa Museum voor Realisme. De afloop is bekend. Persbericht museum:
    “Inmiddels is de collectie vanwege de beslaglegging door ABN Amro, hypotheekverstrekker van de nieuwbouw, alsmede door de sluiting van het museum, niet langer voor het publiek te zien. Het museum werkt daarom aan de vervaardiging van een publicatie waarin een belangrijk deel van de collectie is afgebeeld en het verzamelbeleid wordt toegelicht. ”
    Staat dus ergens te verpieteren in een door de bank beheerd depot. De gelaatsuitdrukking van de Man On A Bench is dan wel zo toepasselijk.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s