HET GESCHILDERDE GEWETEN VAN JOWAN VAN BARNEVELD interview

United Palace Theatre New York, begin juli 2009. In deze zaal met zitplaatsen aan 4140 Broadway speelt Sonic Youth het dak eraf. Helemaal vooraan zit een kunstenaar uit Nederland. Speciaal naar New York gereisd, niet zozeer om Sonic Youth te zien optreden maar om zijn deelname aan een groepstentoonstelling kracht bij te zetten. Het toeval wil dat de legendarische noiseband optreedt tijdens zijn verblijf in de Big Apple. Jowan van Barneveld is beeldend kunstenaar, muziekfanaat en zanger-gitarist van stonerrockband Viberider. Enkele weken later vergaapt hij zich in Amsterdam aan The Mars Volta, zijn favoriete band van dit moment.

invocation1_site specific installation_2009

Bij galerie LMAK Projects zijn twee van Van Barnevelds monochrome doeken te zien die eerder dit jaar deel uitmaakten van zijn eerste solotentoonstelling Echoes. Die tentoonstelling in Het Domein in Sittard leverde nogal wat media-aandacht op. Onder meer vanwege Van Barnevelds eigenhandig op maat nagetimmerde tuinhuisje, een replica van de plek waar Nirvana’s Kurt Cobain zich door het hoofd schoot. In weerwil van dit excentrieke kunstwerk is Jowan van Barneveld (30) de innemendheid zelve. Houding en oogopslag verraden een open en sensitieve inborst. Tijdens mijn bezoek aan zijn atelier in een voormalig klooster, blijkt de jonge kunstenaar een ontvankelijk gesprekspartner. Zeker wanneer het over muziek gaat. Van Barneveld: “Wat bij mij echt hard is binnengekomen is toch de muziek. Bij Nirvana kon je horen dat bij hun iets op het spel stond. Zeker toen ik op een cassettebandje Bleach hoorde gaf dit een gevoel van herkenning. Ik geloof ook dat je dit kunt vertalen in mijn kunst. Al gaat het dan meer om de spirit waarmee je iets doet. Ik vind het belangrijk dat je het gevoel hebt dat je iets op het spel zet. In mijn werk heeft dit ook een betekenis op een bepaald moment.”

stage180108_140x180cm_acrylic on canvas_2008

Van Barneveld denkt veel na. Over het maken van muziek. Over de totstandkoming van zijn kunstwerken, en over zijn houding ten opzichte van zijn eigen werken; hoe deze ontstaan en zich ontwikkelen. Hij doet niet moeilijk over de painters block die ik meende te bespeuren in de periode na zijn solotentoonstelling. Volgens Van Barneveld is er absoluut geen sprake van een creatieve impasse. Integendeel. Voor hem is het onlosmakelijk verbonden met de manier waarop hij zijn kunst maakt; een episode die hij met open vizier tegemoet treedt. “Ik zit nu in een tijd dat ik niet weet waar het heen moet. Dat zijn voor mij wel de goede periodes. Gewoon kijken wat het werk van je vraagt. Het voelt wel vreselijk maar uiteindelijk kijk je er op terug met het idee: het was heel open. Terwijl toen ik bezig was met de tentoonstelling in Het Domein het heel dicht voelde. Die werken waren van mij, maar na zo’n tentoonstelling is het net alsof ze weg zijn. Eigenlijk gebeurt het vaker dat ik in zo’n periode zit, al heb ik wel altijd dingen in de oven liggen, nieuwe schilderijen of een nieuwe plaat. Ik vind het juist fijn zo en ga er zeker niet gebukt onder. Als ik even denk ‘fuck it’ dan ga ik gewoon gitaar spelen. Muziek maken blijft toch een hele strijd. Met Viberider zijn we bezig met een Beatles White Albumachtig idee; dingen van mij en dingen van mijn bandgenoot (Ferry ‘Punto’ Duijssens). Om zo het beste uit ieder te halen. Hij is meer perfectionistisch, wat voor mij juist goed is. Op mijn manier ben ik dat ook. Ik vind het interessant om te ontdekken hoe het is om met hem op een andere manier met muziek bezig te zijn; hoe bepaalde dingen werken en hoe je daarmee omgaat.”

stage 260708_145x200cm_acrylic on canvas_2008Van Barneveld studeerde in 2001 af aan de Academie voor Beeldende Kunst in Maastricht. De jaren die volgden waren bepaald niet makkelijk. Zijn levensonderhoud voorzag hij met een bijbaantje als koerier. Hij herinnert zich maar al te goed de momenten waarop hij volgens eigen zeggen gestresst zonder geld in de winkel stond of de huur niet meer kon betalen. “Alsof je op een luchtbed ligt dat langzaam leeg loopt. Pas de laatste drie jaar kan ik leven van mijn werk. Dat geeft me een gerust gevoel. Nu kan ik telkens een paar maanden door.”

De jaren na zijn afstuderen waren uiterst leerzaam, want hij ontdekte een werkwijze die hem nu goed van pas komt. “Toen ik pas was afgestudeerd was ik totaal clueless. Het kon alle kanten op. Later kom je erachter dat je wegen moet afsluiten. Bijvoorbeeld geen maatschappijkritische dingen maken, niet alleen maar abstracte doeken, geen dingen met alleen kleur. Uiteindelijk wordt de weg zo smal dat je voor jezelf heel duidelijk kunt toepassen wat je in de hand hebt. Net als met gitaar spelen. Met twee snaren kun je soms iets beters maken dan met zes, omdat je gewoon to the point moet komen. Dat is wel belangrijk voor mij.”

Jowan van Barnevelds monochrome doeken genaamd Stage geven pas na een geduldige blik iets prijs. Op een moment dat je het niet meer verwacht doemt vanachter het pikzwart een beeld op dat we herkennen als archetypisch voor de rockmuziek. Van Barneveld is geïnteresseerd in raakvlakken tussen kunst en rock, misschien omdat de dynamiek van kunst aansluit op de meervoudige interpretatie van de rockmuziek. Beide stromingen bezitten een openheid die Van Barneveld inspireert. Op de bank van zijn atelier ligt een boek van kunstenaar/essayist Dan Graham. De naam van Mike Kelley valt. Ook al zo’n kunstenaar die mede bekend werd dankzij zijn samenwerking met Sonic Youth.

Rainbows could be killersEen ander opvallend werk van Van Barneveld is Rainbows Could Be Killers uit 2006. De kleuren oranje en roze strijken gezamenlijk ongegeneerd door een zwart oppervlak. Simpel maar effectief in zijn ogenschijnlijk abstracte eenvoud. Maar het heeft ook iets intuïtiefs omdat het datzelfde abstracte wil ontkennen. Het schilderij behoort intussen tot de vaste collectie van het Bonnefantenmuseum in Maastricht. “Ik heb niet echt een bedoeling met mijn schilderijen. Je merkt wel in hoeverre het overeenkomt wat het werk met mij doet en of dat voor een ander ook zo is. Het is ook fijn als het werk gewoon op zich kan staan; het werk doet het werk. Daar probeer ik me voor in te zetten. Het werk is mijn werkgever. Ik voel heel goed aan of een schilderij af is. Het is dan net alsof er een persoon tegenover je staat en als die persoon een aanwezigheid heeft voel je dat. Dat is op zich heel abstract maar je voelt het wel of iets stevig genoeg is en overeind blijft.“

JVB2

Al laat hij het niet meteen merken, de dertigjarige kunstenaar barst van de ambitie. De onzekerheid van de eerste jaren is verruild voor geloof en vertrouwen in eigen kunnen dat hij misschien wel kreeg op die ene avond toen hij vanaf de Mulholland Drive de uitnodigende uitgestrektheid van Los Angeles voor zich zag. Vrij geïsoleerd ligt deze lange weg met zijn vele bochten op een bergkam met het zicht op Hollywood en Los Angeles. “Ik ben al een tijdje bezig om in Los Angeles te gaan wonen en werken. Ik was er al eens in februari omdat ik daar afspraken had met galeries. Het is echt een hele coole stad maar veel minder open in vergelijking met New York. Het voelt alsof ik nu, omdat ik nog jong ben, daar op de juist plek ben op de juiste tijd. Op de een of andere manier heb ik wel iets met de afstandelijkheid van de mensen daar. Ze zijn heel vriendelijk, maar dat is ook een soort van afwering. En ja, ik ben best ambitieus. Ik kan alleen iets bereiken door mezelf over te geven en bloot te stellen aan het gevaar dat je niet weet of je slaagt. Ik zou geen plan kunnen hebben over wat ik wil bereiken. Ik weet dat dingen juist gebeuren als je daar niet mee bezig bent.“

Afgebeelde werken:
Invocation 1 (site specific installation 2009)
Stage 180108 140×180 cm (acryl op canvas 2008)
Stage 260708 145×200 cm (acryl op canvas 2008)
Rainbows Could Be Killers (acryl op canvas 2006)

Aanbevolen:
Sympathy For The Devil Art And Rock And Roll Since 1967 – Dominic Molon (Museum Of Contemporary Art, Chicago 2007)
fraai geillustreerd boek over de relatie tussen rockmuziek en kunst.

Vinyl Records And Covers by Artists – Guy Schraenen (Neues Museum Weserburg Bremen/Museu d’Art Contemporani de Barcelona 2005)
encyclopedisch naslagwerk van albumhoezen, cassettehoesjes, cd lay outs gemaakt door kunstenaars.

Kurt Cobain – Charles R Cross (Kosmos Uitgevers 2008)
pijnlijk aangrijpende biografie over Kurt Cobain en zijn in de vergetelheid geraakte kunstenaarschap.

Viberider – Split For Michigan (10” vinyl Psychoschq Records/Masturbation Classics Records 2009)

(eerder gepubliceerd via webzine Cut-Up)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s