VAN GAS VIA GILLES DELEUZE NAAR BLACK TO COMM LP ALPHABET 1968

Marc Richter (foto: Renate Nikolaus)

Eigenlijk kon je als muziekliefhebber in de jaren negentig niet om het Duitse platenlabel Mille Plateaux. Het Engelse maandblad The Wire stak steevast de loftrompet en het ‘rhizomatische differentiedenken’ van de toen net overleden filosoof Gilles Deleuze, gaf aan Mille Plateaux een hippe context. Eigenaar Achim Szepanski voelde zich aangesproken door Deleuzes verzet tegen het hiërarchisch denken en vernoemde zijn label naar een standaardwerk van de filosofen Felix Guattari en Deleuze.

Gilles Deleuze

Zoals kunst direct inwerkt op het zenuwstelsel, zonder een omweg te maken via het intellect, zo moet volgens Deleuze ook de filosofie direct inwerken op het gemoed, zonder een omweg te maken via het verstand. Wanneer het werkelijkheidsdenken vervalst of vervormt op het moment dat er begrippen op worden losgelaten, zal dit altijd ten koste gaan van het individu. En dat terwijl de identiteit van het individu juist zijn eigen differenties kent (verborgen verschillen). Deleuze zag ook in dat het individuele denken op de werkelijkheid verschilt per moment waarop het individu denkt, en een herhaling van dit denken een verandering van inzichten teweegbrengt.

Deleuze: “In onderscheid met bomen en wortels verbindt het rhizoom een willekeurig punt met een ander willekeurig punt, elk van de lijnen verwijst niet noodzakelijk naar soortgelijke lijnen maar brengt heel verschillende tekenstelsels in het spel en zelfs toestanden zonder tekens”.

In de loop van de jaren negentig weerklonk bij Mille Plateaux het Deleuzerizhoom in de onderkoelde elektronische muziek van GAS, Oval, Microstoria, Snd en Ekkehard Ehlers; antipolen voor de toentertijd populaire ‘digital hardcore’ van Atari Teenage Riot. De acts van Mille Plateaux zochten hun inspiratie veeleer bij Kraftwerk en de techno’motorik’ van Pan Sonic.

Mille Plateaux herdacht Deleuzes overlijden op gepaste wijze. In 1996 verscheen de verzamelcd In Memoriam Gilles Deleuze, waaraan diverse acts uit de experimentele elektronische muziek een bijdrage leverden. Het aandeel van GAS bleek in verhouding nog wat flets, maar de uit Keulen afkomstige Wolfgang Voigt revancheerde zich nadien met albums die stuk voor stuk zouden uitgroeien tot klassiekers. Aangespoord door een recensie in The Wire schafte ook ik ze destijds aan: Zauberberg (1998), Königsforst (1999) en Pop (2000). Elektronische muziek die niet als zodanig klinkt want het idioom ruimschoots overstijgend door middel van haast onmerkbare verschuivingen van klank en sfeer.

Ondanks dat ik de platen van GAS al een tijd niet meer heb gedraaid, resoneert de impact ervan nog regelmatig door mijn hoofd. Ik moest hier onlangs aan denken tijdens het luisteren naar Black To Comm. Het pas verschenen Alphabet 1968 herinnert aan het muzikale gedachtegoed van Mille Plateaux, terwijl minstens één albumtrack oprecht eerbetoont aan GAS. Forst kondigt in zijn onderdrukte Teutoonse ambientdrone een voortdurend uitstellen van onheil aan. Black To Comm is net als GAS het alter ego van één persoon, ene Marc Richter. Naast het runnen van het Dekorderlabel in Hamburg, brengt Richter onder tal van pseudoniemen en verspreid over evenzovele releases muziek uit waarop hij flirt met de finesses van de experimentele en elektronische muziek.

Net als de albums van GAS steunt Alphabet 1968 op de kracht van de herhaling. Etnische klanken, veldopnamen, klassieke muziek en het geluid van krakend vinyl vallen al repeterend niettemin haarfijn op hun soundscapeplek. De fijnzinnige pracht wordt nog eens verstevigd door de onherkenbare versnippering van samples uit de platencollectie van Richter. (Overigens is Black To Comm een befaamd nummer van de jarenzestig proto-punkband MC5). Marc Richters Black To Comm is de nieuwe GAS: eigenzinnig en individualistisch in zijn benadering en direct en zonder omwegen aansprekend in zijn uitwerking.

 

One thought on “VAN GAS VIA GILLES DELEUZE NAAR BLACK TO COMM LP ALPHABET 1968

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s