Filmversie Jack Kerouacs On The Road is pure adrenaline en overgave

On The Road. Voor menig literatuurliefhebber drie magische woorden. Deze in 1957 verschenen autobiografische roman groeide van cultboek uit tot een standaardwerk van de Amerikaanse literatuur. On The Road werd de bijbel van de Beat Generation, de beruchte kliek bohémienauteurs die een verruiming van de geest voorstond en een verlossing van het preutse denken over seksualiteit. Als een van de eerste uitingen van de tegencultuur, rammelde het boek bovendien aan het voorportaal van de bevrijdende jaren zestig. “De verwarring achterlaten”, zegt een van der personages in de  filmversie.

Het boek On The Road was een avontuurlijk reisverslag dwars door het Amerika van de jaren veertig van de tegenpolen Sal en Dean; in werkelijkheid schrijver Jack Kerouac en zijn immer ontvlammende vriend Neal Cassady. De tijd van de schrijfmachine, van extatisch dansen in rokerige jazzclubs in New York. Kerouac schreef zoals Charlie Parker saxofoon speelde. Spontaan proza. Gedachten werden woorden op papier. Nu is er ook eindelijk de film. Scenario’s voor eerdere pogingen konden in de ogen van regisseur Francis Coppola, hij kocht in 1979 de rechten, geen goedkeuring vinden. Na het zien van de veelbekroonde roadmovie The Motorcycle Diaries, viel de keuze op de maker ervan, Walter Salles. Hij mocht de regie van On The Road op zich nemen.

De speelfilm vertelt het relaas aan de hand van beelden, situaties en personages. Evenals als het boek en anders dan de meeste films, kent On The Road geen zichtbaar dramatische ontwikkeling of afgerond plot. De karakters, het tijdsbeeld waarin de film zich afspeelt en de locaties van steden en landschappen die in een gelijkmatige cadans worden afgewisseld, vormen het verhaal. Wie daar genoegen mee neemt ondergaat een spectaculaire kijk- en luisterervaring van ruim twee uur.

Wat On The Road bijzonder maakt is dat alles harmonisch in- overelkaar schuift: de onderlinge gesprekken die worden gevoerd, de sfeer en de belevenissen. Met opzet voelt de film net zo onrustig en nerveus aan als het gedrag van Sal en Dean. Sal wordt gespeeld door Sam Riley (hoofdrolspeler uit Anton Corbijns debuutfilm Control), Dean krijgt een onvergetelijke vertolking door de onbekende Garrett Hedlund. Hij zet hem neer met ambivalent charisma: explosief en kwetsbaar. Actrice Kristen Stewart speelt met broeierige, vroegrijpe blik overtuigend een hyperseksuele verleidster van zestien. Ook de score van Gustavo Santaolalla (o.a. Babel) mag er zijn. Zijn instrumentale jazz is associatief en opzwepend.

On The Road bestaat niet louter uit romantiek en avontuur. We zien Sals eenzaamheid en twijfels als beginnend schrijver tegen het decor van een naoorlogs Amerika, waarin het contrast tussen de burgerlijke moraal en de nauwelijks in toom te houden losbandigheid van een jonge generatie, bijna voelbaar is. Levend in armoede, tussen de afbladderende muren van groezelige appartementen, waar ze hun drank- drugs- en seksbacchanalen houden. Alles onverbloemd in beeld gebracht, als een soort samenzwering, een handreikend leitmotiv, net als het telkens opduikende, beduimelde exemplaar van Marcel Prousts À la recherche du temps perdu.

Ook die andere, later beroemd geworden Beatschrijvers zijn nadrukkelijk aanwezig in de film. William Burroughs (Bull Lee) en Allen Ginsberg (Carlo). Over hen gaat het ongetwijfeld wanneer er letterlijk uit Kerouacs boek wordt geciteerd: “the only people for me are the mad ones, the ones who are mad to live, mad to talk, mad to be saved, desirous of everything at the same time, the ones who never yawn or say a commonplace thing, but burn, burn, burn…”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s