Quentin Tarantino’s Django Unchained: meedogenloze duistere wraakfilm

du

In recensies wordt het met opvallende gretigheid ingekopt. Django Unchained van Quentin Tarantino zou een eerbetoon zijn aan de Italiaanse spaghettiwestern van de jaren zestig; films waarin de actie belangrijker is dan het plot. Tarantino staat er natuurlijk om bekend dat hij in zijn eigen werk graag verwijst naar andere films; bij voorkeur naar het cultgenre van de b-film die hij als jonge videotheekbezoeker ontdekte. En inderdaad barst het in Django Unchained van de ondubbelzinnige filmcitaten.

In de opvolger van de provocerende oorlogsfilm Inglourious Basterds past Tarantino zijn handelsmerk, de logica van de cinematografie een loer draaien, weer veelvuldig toe. Zo klinkt er op zeker moment een eigentijdse rap in de film die zich afspeelt in 1858, in het Amerika kort voor het uitbreken van de burgeroorlog. Tarantino komt er mee weg. Zijn muziekkeuze hangt immers samen met het ambivalente karakter van de film. Slim verpakt als een rechtlijnige queeste over vergelding, snijdt de regisseur een thema aan dat in Hollywood lange tijd uitgedoofd leek: de slavernij van de Afro-Amerikanen. Het toeval wil dat het onderwerp ook ter sprake komt in Steven Spielbergs filmbiografie over president Lincoln.

In de Amerikaanse media is het nog steeds beladen onderwerp intussen flink opgelaaid. Tarantino noemt in een interview de slavernij de tweede Amerikaanse holocaust. De eerste was volgens hem de uitroeiing van de indianen, de inheemse bevolking van Noord-Amerika. Niet helemaal toevallig trouwens dat 1858. Omstreeks die tijd werd een begin gemaakt met de aanleg van de indianenreservaten. Jammer dat in veel Nederlandse recensies (o.a. de Filmkrant, Volkskrant) de manier waarop Tarantino het onderwerp slavernij oppakt, onderbelicht blijft. Django Unchained is veel meer dan een ode aan de spaghettiwestern.

In zijn film gaat hij het engagement volgens Hollywoodmaatstaven volledig uit de weg. Geen tijd voor moralisme of sentimenten. De ‘boodschap’ wordt bedekt door een intrige die net zo belachelijk en ongeloofwaardig is als de verhalen in de Italiaanse spaghettiwesterns. De film begint met de bevrijding van de zwarte slaaf Django (Jamie Foxx) door de Duitse premiejager Dr. King Schultz (Christoph Waltz). Dit onwaarschijnlijke duo maakt gebruik van elkaars diensten om gezochte boeven op te sporen.

Als tegenprestatie voor Django’s schietvaardigheden, helpt Schultz hem diens vrouw te zoeken en te bevrijden van Candyland, een ranch voor ‘comfort girls’ van slavenhandelaar Calvin Candie (Leonardo DiCaprio). Simpel verhaal, meeslepend verfilmd. Dat is vooral de verdienste van de acteurs. Waltz leerden we kenden als de sinistere SS-kolonel in Inglourious Basterds. In Django Unchained gaat hij gewoon door met het stoutmoedig tegemoet treden van zijn opponenten door ze verbaal de les te lezen. Wanneer dat niet helpt…

Typisch Tarantino: de bad guys, gespeeld door Leonardo DiCaprio en Samuel L. Jackson, leveren de beste acteerprestaties. DiCaprio zet een slavenhandelaar neer die zichzelf amper in toom houdt; heel fijntjes neemt hij slechts de dreíging aan van ontvlambaar sadisme. Jackson secondeert hem als diabolische opperslaaf Stephen. Wanneer dit duo zijn intrede doet neemt de film een dramatische wending. De momenten tijdens een diner waarin onze twee helden Candie proberen te misleiden vergeet je niet snel meer.

Tijdens en eigenlijk voorafgaand aan deze sleutelscène verandert de film van toon. Het lachen om de absurde situaties in de eerste helft is je dan allang vergaan. Tarantino’s kenmerkende cartooneske geweld in eerdere films, is omgeslagen in brute agressie. Het achteloze gebruik van het woord ‘nigger’, naar het schijnt in totaal zo’n 109 keer, maakt het alleen maar erger.

Opeens zit je zomaar tot over je oren in een van de de zwartste bladzijden uit de Amerikaanse geschiedenis. Maar Tarantino verliest als begenadigd filmer en cinefiel geen moment zijn talent als regisseur uit het oog. Ondanks het toenemende geweld blijft het volop genieten van het rake camerawerk, de muziek, de spitsvondige teksten en dialogen (scenario: Tarantino), de sublieme acteurs en ja, ook van een duistere wraakfilm met grandguignol-achtige geweldsuitbarstingen.

(eerder gepubliceerd op ZwartGoud)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s