Joep Dohmen De Geur Van Kolen kritische biografie over Heerlen

9200000020674072

Heerlen krijgt het boek dat het verdient. Een kritische, meeslepende biografie van de stad die ooit gold als een van de meest welvarende en snelstgroeiende steden van ons land. Menigeen zal er van opkijken. Heerlen? Energiehoofdstad van Nederland? De gemeente die de rest van het land van energie voorzag? Tijdens het lezen ontstaat een geheel ander beeld dan het nog altijd hardnekkige imago van toevluchtsoord voor dealers en verslaafden.

De Geur Van Kolen is het derde in korte tijd verschenen boek dat zich afspeelt in de mijnstreek, het huidige Parkstad. Na het autobiografische Extra Tijd van Anton Dautzenberg en Wiel Kusters’ familieschets In En Onder Het Dorp, beschrijft onderzoeksjournalist en Heerlenaar Joep Dohmen de historie aan de hand van het ontstaan van de mijnindustrie. Parallel hieraan verloopt zijn eigen familieverhaal.

Meer in het bijzonder over Hub en Annemieke Dohmen, Joeps ouders. Aanleiding is een koffer vol persoonlijke bezittingen die zijn vader achterliet. Voor Dohmen aanleiding voor een speurtocht in het verleden. Hij dook in archieven, sprak met betrokkenen. Zijn schrijfstijl helpt een handje: vlot, no-nonsense, haarscherp, niet om de hete brij draaiend. Over zijn ouders schrijft hij mooi observerend, alsof ze figuren uit een roman zijn. Dat Dohmen in de eerste plaats onderzoeksjournalist is blijkt uit zijn scherpe analyse van de invloed die de mijndirecteuren en de katholieke kerk hadden op Heerlen, zeker in hun gezamenlijke strijd tegen alles wat socialistisch was.

Opvallend is Dohmens ontdekking over burgemeester Marcel van Grunsven. In Heerlen wordt hij gezien als held, als een van de vernieuwers van het voormalige plattelandsdorp dat Heerlen ooit was. Met behulp van de winsten uit de mijnwinning kon Heerlen de moderne stad worden die de jonge burgemeester voor ogen stond. Dat is voor een deel gelukt. Wat volgden waren architectonische hoogstandjes (Glaspaleis) en een strategische herindeling van de binnenstad. Dohmen beschrijft het ontstaan en de ontwikkelingen ervan tot in detail. Zo ook over de bemoeienissen van de “autoritaire” Van Grunsven tijdens de Tweede Wereldoorlog. Die gingen veel verder dan het te vriend houden van de bezetter. Op eigen houtje ondernam hij initiatieven waar hem door de Duitsers niet om was gevraagd.

In Heerlen is men een beetje geschrokken van Dohmens ontdekking. Grote kans dat de geschiedschrijving dient te worden bijgesteld na een mogelijk onderzoek naar de handel en wandel van de oud-burgemeester. Dat een en ander gevoelig ligt blijkt uit de toespraak van stadshistoricus Roelof Braad tijdens de presentatie van Dohmens boek. Hardop vraagt hij zich af of de passage over het oorlogsverleden van Van Grunsven op deze wijze in het boek had moeten staan.

Heerlen mag als mijnstad geruïneerd zijn, Dohmen eindigt zijn boek gematigd positief. De stad bouwt, letterlijk, stap voor stap, met hindernissen (bevolkingskrimp, economische crisis, leegstand) aan een nieuwe toekomst. De voltooiing van het nieuwe station Maankwartier, restauraties van historische gebouwen en investering in kunst en cultuur, hebben Heerlen de afgelopen jaren een nieuw elan gegeven. De damp uit de mijnschachten is opgetrokken, de steenkoolgruis bijeengeveegd. Het is Dohmen niet ontgaan. Nu de rest van Nederland nog.

Joep Dohmen – De Geur Van Kolen (Uitgeverij LVD-U, 2013)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s