Film Only Lovers Left Alive lamlendig en voorspelbaar

only-lovers-left-alive

In zijn films zet Jim Jarmusch het liefst buitenstaanders in de schijnwerpers. Outsiders die een bestaan leiden langs de rafelranden van stad en maatschappij. Bij Adam en Eve is de regisseur aan het goede adres. Het echtpaar gaat namelijk door het leven als vampier. Ondanks dat ze geen deel uitmaken van het aardse en alledaagse is aan het stel niks menselijks vreemds; twee uur lang babbelen ze er flink op los. Gespreksstof genoeg. Adam en Eve hebben in de honderden jaren dat ze hier ronddwalen veel beroemdheden persoonlijk ontmoet. Goed voor leuke anekdotes wanneer ze commentaar geven op het leven van onze kunsthelden en op ons de “zombies”. Dat het duo moeite heeft met de tijd van nu, is misschien het belangrijkste thema van Only Lovers Left Alive.

“You’re not really supposed to be here,” roept Eve tegen zeldzame paddenstoelen in het bos. Wellicht bedoelt ze haar echtgenoot wiens aanwezigheid in de film ronduit slaapverwekkend is. Tom Hiddleston acteert vermoedelijk een naderende depressie. Vermoedelijk, want in de talloze statische shots doen de twee vampieren manmoedig een poging om alles wat ze niet hardop zeggen, te communiceren met blikken en een ‘veelbetekenend’ staren.

Deze enscenering komt bekend voor. Alsof je naar naar scènes uit eerdere films van Jarmusch kijkt. Stilistisch is Only Lovers Left Alive niet veel anders dan wat we al dertig jaar van de man met de grijze kuif gewend zijn. Met een beetje goede wil zou je het een persoonlijke filmstijl kunnen noemen, maar dan wel eentje die onderhand gaat vervelen. Filosoferen over kwantumfysica en de levenscyclus van paddenstoelen lijkt best een aardig gegeven. Toch doen veel momenten tussen de dialoogscènes geforceerd aan; frivole intermezzo’s die het verhaal van de film steeds verder losweken in plaats van bijeen houden. Dat Eve (Tilda Swinton) een soulplaatje opzet en een dansje maakt, komt net zo omslachtig en betekenisloos uit de lucht vallen als de slowmotionbeelden van haar wandeling door de steegjes van Tanger.

j
Jim Jarmusch

Erg voor de hand liggend is de keuze voor Detroit, stad van verval en verlies, als verblijfplaats voor het bleke vampiersduo. Natuurlijk hangen er bij Adam lijstjes van kunstenaars aan de muur. Naast Edgar Allan Poe herkennen we foto’s van Iggy Pop (zijn rockcarrière begon nabij de huidige Amerikaanse spookstad) en Neil Young, een van de persoonlijke helden van Jim Jarmusch. Wil hij de vergankelijkheid van de popmuziek duiden via Adam’s eregalerij en diens teruggetrokken bestaan als rockster? Waarom slingeren lp’s en antieke gitaren achteloos in het rond in zijn stikdonkere landhuis?

Nog zo’n inkoppertje. Tijdens een autorit maken Adam en Eve halt bij de zoveelste beeldspraak voor wat zijzelf zien als menselijke tekortkoming: een bouwval dat ooit een bioscoop was, thans provisorische parkeerplaats. Het wordt zo achteloos aangestipt zonder diepe of bredere context, dat je als kijker gelaten de schouders ophaalt. Dat er quasi sfeerverhogend muziek klinkt, telkens wanneer de hoofdrolspelers erop uit trekken, is eveneens een herkenbaar ingrediënt uit Jarmuschfilms. Overigens won de Nederlandse luitspeler Jozef van Wissem met zijn soundtrackbijdrage een prijs op het Cannesfilmfestival. Jim Jarmusch probeert met Only Lovers Left Alive een verteltrant in werking te zetten door middel van cryptische spelletjes en al dan niet subtiele metaforen. Jammer genoeg belemmert hij hiermee het zicht op wat filmkijken zo bijzonder maakt: de kracht van de verbeelding.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s