Met Corporeal maakt Hadassah Emmerich haar eigen Gesamtkunstwerk

HADASSAH-14
(foto: Anita Hondong)

Hadassah Emmerich laat iets zien dat zich niet meteen gewonnen geeft. Wat op het eerste oog een bont spektakel lijkt waarin kleuren en vrije vormen overheersen, is in werkelijkheid een samenpakkend Gesamtkunstwerk. Achter de schilderijen, tekeningen, linosnedes en muurschilderingen gaan begrippen schuil als vrouwelijke identiteit, exotisme en zelfreflectie. Emmerich toont ze onnadrukkelijk. Toch voel je dat er meer aan de hand is, veel meer. Corporeal heet haar tentoonstelling in Schunck. Een Engelse aanduiding voor het lichaam dat niet kan bestaan zonder het fysieke en het persoonlijke.

lhgwda99

Emmerich: “In deze expositie komen verschillende aspecten van lichamelijkheid samen: de directe en fysieke act van muurschilderen, en verschillende representaties van lichamelijkheid zoals het groteske of juist het poreuze of zich verbergende lichaam, het aftasten van grenzen, ook letterlijk tussen de muurschilderingen in, het spiegelbeeld in relatie tot ‘zelfbeeld’.“

Hadassah Emmerich (Heerlen, 1974) groeide op in Nuth. Haar moeder is een in Kerkrade getogen Duitse, haar vader werd geboren in Indonesië met Indonesische, Chinese en Duitse voorouders. Emmerichs wortels liggen dus niet alleen in Limburg, maar zijn voor een deel Aziatisch: “De eerste keer dat ik in Indonesië was kwam ik met meer vragen terug dan antwoorden. Een totaal andere cultuur. In Indonesië merkte ik dat ik daar opnieuw een soort ongemakkelijke tussenpositie innam, tussen gewone toerist en Indo. De Indonesiërs zelf boeide het nauwelijks.”

Corporeal is een hommage aan heden en verleden binnen haar eigen werk. Vrouwenfiguren, exotische bloemen, leuzen, citaten uit en referenties aan andermans werk duiken geregeld op in een kluwen aan sierrijke overlappingen en overgangen. Ondanks of misschien wel dankzij talloze detailleringen, zijn haar doeken krachtig en doortastend. NeemVenus uit 2013. Een liggende vrouw van inkt, pastel en waskrijt. Ze rust haar hand op een opengeslagen boek. Er wordt veel gelezen in het werk van Emmerich. En eerbetoont. Aan Abdul Aziz, de Indonesische schilder die stug doorwerkte aan zijn oeuvre, ook tijdens de onafhankelijkheidsstrijd van zijn land tegen de koloniale bezetting door Nederland. In de vitrine voor de entree hangen portretten met het woord ‘masquerade’.

Boundaries (2013, inkt, houtskool, pastel, waxcrayon en olieverf op papier, 90 x 75 cm)

Een van haar doeken toont de kaft van The Way To Paradise van Maria Vargas Llosa. De roman gaat over het leven van schilder Paul Gauguin en zijn herontdekking van zijn artistieke bewustzijn, tegenover het activisme van de vroeg feministe Flora Tristan. Een boek over hoe twee verschillende mensen hun idealen proberen na te streven en compromissen hun dagelijkse bestaan beïnvloeden. In het nu van Emmerich, in deze tentoonstelling, zit eveneens dat ambivalente. Aan een pilaar in een installatieachtige ruimte hangen meerdere spiegels.

Emmerich: “Het deel met de gespiegelde pilaar gaat over het zelfbeeld, de figuur die je ziet aan de binnenkant is een linosnede van een minotaurus die ik over elkaar heb afgedrukt. Hierdoor ontstaat een röntgenbeeld zodat je door het lichaam heenkijkt. Eigenlijk lost deze mannelijke identiteit of representatie op in een vrouwelijke, of beide, of het lost op in abstractie. Het aspect spiegelen komt veel terug in deze expositie. De details zijn gespiegeld. Dat vind ik heel spannend. Er komen een aantal dingen voor mij nog duidelijker boven water, zoals de thema’s spiegel en het zelfbeeld; psychologische dingen die refereren aan identiteit. Hoe aanvaarden en kijken we naar het exotische, zodat er steeds die terugkoppeling plaatsvindt.”

Emmerich maakt kunst sinds 1997. Om te komen tot waar ze nu staat, met oud en nieuw werk dat in elkaar grijpt en elkaar reflecteert, ging “met vallen en opstaan”. “Ik ben geïnteresseerd in het samenbrengen van verschillende ‘gevoeligheden’ en ‘tactiliteiten’, in principe net zoals in een muzikale compositie. Dit kan spontaan gebeuren, maar het kan ook een lang zoekproces zijn tot het beeld op de juiste manier in elkaar klikt. Een tijdje heb ik een handleiding willen geven: het moet er dik bovenop liggen, het moet grotesk zijn met vervormde koppen om elk soort sentiment uit te sluiten, om boven het risico te staan van het zelfverexotiseren. Ik ben begonnen met dingen uit te knippen en op de muur te plakken. Ik was meer op zoek naar een directheid, een collageachtige manier van denken.”

The Model (linosnede op papier, 2008, 60 x 40 cm)

Een reis door Italië bleek niet alleen inspirerend, maar veroorzaakte een keerpunt in haar werk als kunstenaar. “Natuurlijk heb ik weleens wanneer ik aan het werk ben mijn twijfels. Dat ik niet kan pakken wat ik zoek. Dat je je afvraagt: hoe heb ik dat daar gedaan en waarom komt het er nu niet uit? Ik wil een impact kunnen creëren met lagen en verschillende manieren van samenbrengen. Een bezoek aan Napels heeft me bekeerd, haha. Juist door die totale gekte aan overdaad in die kerken en kapellen, op zo’n hele existentiële manier. Zo devoot in de uitwerking en liefde voor detail, dat ging voorbij aan decoratie. Lagen van muurschilderingen, een schilderij erop, met vals licht, kaarsen met halfreliëfs, net als die eeuwenoude muurschildering van Giotto. Ik zocht en vond dat Gesamtkunswerk.“

(van de expo verschijnt een tentoonstellingsboek in samenwerking met de Duitse uitgever Kerber Verlag, met bijdragen door o.a. de Amerikaanse kunstcritica Kimberly Bradley)

Hadassah Emmerich – Corporeal (Schunck, Heerlen t/m 18 mei 2014)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s