Rod Summers archeoloog in geluid en vervreemding

Geluidsarcheoloog? Performancekunstenaar? Het zal Rod Summers een zorg zijn. Daarom bevalt het hem in Maastricht zo goed. In de Limburgse hoofdstad kan hij in alle rust werken aan zijn kunstvorm met stem en geluid die hij als het even kan in een context plaatst die verwart en vervreemdt. Wie nog wel eens naar de radio luistert, bijvoorbeeld naar een hoorspel, probeert zich de beelden bij de stemmen en geluiden voor de geest te halen. Summers is er veel aan gelegen zo’n beeld achter de stem en het visuele achter het geluid te creëren. Een omschakeling van het auditieve naar het imaginaire.

Aan een knusse houten tafel aan de achterzijde van zijn woonkamer praat de bijna zeventigjarige Summers enthousiast over zijn werk. Zijn tongval verraadt zijn Engelse afkomst; Summers werd geboren in het graafschap Dorset. Summers: “Ik ben opgegroeid met radio, met hoorspelen over sciencefiction. Wanneer je toen naar de radio luisterde, zeker in de jaren vijftig, probeerde je je voor te stellen hoe de personages eruit zagen. Van de personen die spraken probeerde je in gedachten een beeld te vormen, je maakte in je hoofd een tekening. Wat ik in mijn werk doe is eigenlijk hetzelfde. Ik zorg voor het het geluid, jij maakt het beeld. Dat is het visuele van mijn geluidskunst, het creëren van beelden via geluid.”

Met behulp van collages en al dan niet vervormde stemkunst, is zijn werkwijze vrij experimenteel te noemen, maar het eindresultaat opvallend toegankelijk en lichtvoetig. Daarvan getuigt ook de cd More Recently, dat acht werkjes omgevingsgeluid en kosmische synthesizermuziek laat horen, deels gebaseerd op gedichten van Lewis Carroll en John M. Bennett.

Een van Summers’ opvallendste composities is Scratch Symphony uit 1976. Hierin manipuleert hij klanken in de beste traditie van de tapes- en collageknutsels zoals ze destijds gemaakt werden door een groep als Cabaret Voltaire. Van een link met de hedendaagse rock-avantgarde wil hij echter niets weten. Summers zucht eens diep: “Ik ben niet zo happy met de noisemuziek zoals die tegenwoordig wordt gemaakt. Sommige dingen zijn te gek, maar veel van wat ik hoor is alleen maar lawaai: onprettig en vervelend om naar te luisteren, muziek die helemaal niets te vertellen heeft. Ik wil iets horen met een begin en een einde, iets dat inhoud heeft. Maar misschien ben ik gewoon ouderwets. Het ergste wat je ervan kunt zeggen is dat ze niks te vertellen hebben. Ik denk niet dat ze de tijd nemen om naar hun eigen muziek te luisteren en teveel bezig zijn met de techniek. Ze besteden te weinig aandacht aan wat ze willen doen met die techniek. They’re milking the cow to death.“

Zoals gezegd is het oproepen van vervreemding door iets alledaags in een andere context te herplaatsen een van de pijlers waarop Summers’ werk drijft. In Just Listen To It krijgt een verslag van een Engelse voetbalwedstrijd op tv een andere wending doordat de namen van de spelers uit het commentaar zijn weggeknipt. Wat overblijft is een opsomming van de handelingen die hierdoor iets absurdistisch krijgt. Vreemd genoeg mis je het noemen van de voetballers niet eens. Niet iedereen is gediend van Summers’ kunst. Wanneer hij Severely Spliced in de huiskamer afspeelt, waarin een echoënde stem spookachtig weerkaatst, glunderen zijn pretoogjes vanonder zijn grijze lokken. “Toen ik dit aan een leraar van de Jan van Eyck Academie liet horen, schrok ie zich wild. Hij zette ogenblikkelijk  zijn koptelefoon af, ha ha”.

(eerder gepubliceerd in 2010 via ZwartGoud)

 

Beste albums 2017

 

“I’m intimidated by the fear of being average”- Taylor Swift

“I’ve always loved the electric guitar: to hold it and work it and hear what it does is unreal” – David Lynch

 

ROB BENDERS  regentag  robbenders
The Sparks – Hippopotamus
Morrissey – Low In High School
The Jesus And Mary – Chain Damage And Joy
The Fall – New Facts Emerge
LCD Soundsystem – American Dream
Lana Del Rey – Lust For Life
EMA – Exile in the Outer Ring
The War On Drugs – A Deeper Understanding
J D McPherson – Desperate Love
Priests – Nothing Feels Natural

special releases
The Smiths – The Queen Is Dead (4lp compilation boxset)
Johnny Cash – The Johnny Cash Children’s Album (Record Store Day lp)

 

 

WOUTER BESSELS  plaat voor je kop  iO pages  progwereld
1 Roger Waters – Is This The Life We Really Want?
2 Moss – Strike
3 Peter Sjardin – Changes
4 Jett Rebel – Superpop
5 Godspeed You! Black Emperor – Luciferian Towers
6 Brian Eno – Reflection
7 Todd Rundgren – White Knight
8 Johannes Schmoelling – Diary of a Common Thread
9 Nits – Angst
10 Tangerine Dream – Quantum Gate

special releases
Marillion – Misplaced Childhood (deluxe edition 4lp boxset)
Wings – Venus & Mars (reissue red/yellow lp)
King Crimson – Sailors’ Tales (21cd/blu-ray/dvd compilation boxset)

 

 

RUBEN BRAEKEN  glice
1 Yeah You – Krutch
2 Glassjaw – Material Control
3 Pharmakon – Contact
4 Guerilla Toss – GT Ultra
5 Wolf Eyes – Undertow
6 Annie Hardy – Rules
7 Blanck Mass – World Eater
8 Protomartyr – Relatives In Descent
9 Chastity Belt – I Used To Spend So Much Time Alone
10 Uuuu – Uuuu

special releases
Neil Young – Hitchhiker (unreleased 1976 album)
Nine Inch Nails – The Fragile (The Definitive Edition)
Nick Cave – Lovely Creatures (compilation)

 

 

TIM OP ‘T BROEK  kinkfm  l1radio
1 St Vincent – Masseduction
2 Gov’t Mule – Revolution Come, Revolution Go
3 Steven Wilson – To The Bone
4 The Orwells – Terrible Human Beings
5 Thundercat – Drunk
6 Arcade Fire – Everything Now
7 King Gizzard – Flying Microtonal Banana
8 Cigarettes After Sex – Cigarettes After Sex
9 Pond – The Weather
10 Frank Zappa – Halloween ’77

special release
The Beatles – Sgt Pepper’s Lonely Hearts Club Band (cd/blu-ray/dvd boxset)

 

 

PETER BRUYN haarlems dagblad  parool  lust for life magazine gonzocircus  frnkfrt  djbroadcast
1 Wolf Eyes – Undertow
2 Moses Sumney – Aromanticism
3 Brian Eno – Reflection
4 Carate Urio Orchestra – Garlic & Jazz
5 Visible Cloaks – Reassemblage
6 EMA – Exile In The Outer Ring
7 Pissed Jeans – “Why Love Now”
8 Richard Dawson – Peasant
9 Peter Perrett – How The West Was Won
10 Glice – Cielo

special releases
Alice Coltrane – World Spiritual Classics: Volume I: The Ecstatic Music of Alice Coltrane Turiyasangitananda (cassettes compilation on cd)
various – Studio 12 Recordings 1980 – 1984 (5lp boxset)
The Irrational Library – Now That We Still Can (cd/book self released)

 

 

ANTON DAUTZENBERG  uitgeverij atlascontact  ahjdautzenberg
Amenra – Mass VI
Archspire – Relentless Mutation
Converge – The Dusk In Us
Der Weg Einer Freiheit – Finisterre
Exhumed – Death Revenge
The Jesus And Mary Chain – Damage And Joy
The Doomsday Kingdom – The Doomsday Kingdom
The Dream Syndicate – How Did I Find Myself Here?
Von Hertzen Brothers – War Is Over
Wire – Silver/Lead

special release
www.neilyoungarchives.com

 

 

ELLEN DECKWITZ uitgeverij atlascontact ellen deckwitz
1 Lorde – Melodrama
2 Aimee Mann – Mental Illness
3 Foo Fighters – Concrete And Gold
4 Harry Styles – Harry Styles
5 Tori Amos – Native Invader
6 Julie Byrne – Not Even Happiness
7 The National – Sleep well Beast
8 Alt-J – Relaxer
9 Valerie June – The Order Of Time
10 LCD Soundsystem -American Dream

 

 

SIETSE VAN ERVE movingfurniturerecords orphax
1 Sarah Davachi – All My Circles Run
2 Andrew Weathers Ensemble – Build A Mountain Where Our Bodies Fall
3 Éliane Radigue – Occam Ocean 1
4 Fleet Foxes – Crack-Up
5 Phill Niblock – Rhymes With Water
6 Machinefabriek – BECOMING
7 Ellen Arkbro – For Organ And Brass
8 Frans de Waard – Hot August Night
9 Yannis Kyriakides – Subvoice
10 Insub Meta Orchestra – 13 & 27

 

 

MARLIES DRIESSEN sounds venlo
1 Jesca Hoop – Memories Are Now
2 Big Thief – Capacity
3 Moses Sumney – Aromanticism
4 Peter Perrett – How The West Was Won
5 Inna Da Yard – Soul Of Jamaica
6 The National – Sleep Well Beast
7 St. Vincent – Masseduction 8
8 Loyle Carner – Yesterday’s Gone
9 Laura Marling – Semper Femina
10 Ghostpoet – Dark Days Canapé’s

speical releases
Neil Young – Hitchhiker (unreleased 1976 album)
Congos – Heart Of The Congos (1977 lp/cd reissue)
Gil Scott-Heron – Revolution Will Not Be Televised (1974 lp/cd reissue)

 

 

HENK GENDERS gongrecords
1 Pissed Jeans – Why Love Now
2 Liars – TFCF
3 Children Of Alice – Children Of Alice
GAS – Narkopop
Godspeed You! Black Emperor – Lucefrian Towers
Grizzly Bear – Painted Ruins
Hey Colossus – The Guillotine
Pere Ubu – 20 Years In A Montana Missile Silo
Mika Vainio – Reat
Wolf Eyes – Undertow

special releases
Pearls Before Swine – One Nation Underground (1967 lp mono reissue)
The United States Of America – The United States Of America (1968 lp mono reissue)
Basement 5 – 1965-1980 (1981 lp reissue)

 

 

HUBERT VAN HOOF  hubert on the air
1 Tedeschi Trucks Band – Live From The Fox Oakland
2 Rhiannon Giddens – Freedom Highway
3 Chris Stapleton – From A Room Volume 1
4 Van Morrison – Roll With The Punches
5 Jason Isbell – The Nashville Sound
6 Shelby Lynne & Allison Moorer – Not Dark Yet
7 Joan Osborne – The Songs Of Bob Dylan
8 Bob Dylan-Trouble No More (The Bootleg Series Volume 13)
9 Sharon Jones & The Dap – Kings-Soul Of A Woman
10 Don Bryant – Don’t Give Up On Love

 

 

PATRICK VAN KASTEREN patrick van kasteren
1 Aldous Harding – Party
2 Bitchin Bajas – Bajas Fresh
3 Father John Misty – Pure Comedy
4 This Is The Kit – Moonshine Freeze
5 King Gizzard & The Lizard Wizard – Flying Microtonal Banana
6 LCD Soundsystem – American Dream
7 Vince Staples – Big Fish Theory
8 Sun Kil Moon – Common As Light And Love Are Red Valleys Of Blood
9 The Weather Station – The Weather Station
10 Joshua Abrams & Natural Information Society – Simultonality

special releases
Hüsker Dü – Savage Young Dü (4lp compilation boxset)
Acetone – 1992 – 2001 (2lp compilation)
Thelonious Monk – Les Liaisons Dangereuses 1960 (Record Store Day 2lp boxset)

 

 

ROGER KENGEN  academie van bouwkunst maastricht
1 Do Make Say Think – Stubborn Persistent Illusions
2 Avec Le Soleil Sortant De Sa Bouche – Pas Pire Pop, I Love You So Much
3 Liars – TFCF
4 Björk – Utopia
5 Broken Social Scene – Hug Of Thunder
6 Godspeed You! Black Emperor – Luceferian Towers
7 Motorpsycho – The Tower
8 Xiu Xiu – Forget
9 Mogwai – Every Country’s Sun
10 Shabazz Palaces – Quazarz: Born On A Gangster Star

special releases
Radiohead – Ok Computer OKNOTOK 1997-2017 (3lp coloured vinyl reissue)
David Bowie – No Plan EP (12″)

 

 

MIKE KRAMER  experimental audio research  de concertzender
1 Radiophonic Workshop ‎– Burials In Several Earths
2 Bülent Arel ‎– Electronic Music 1960-1973
3 Raymond Scott ‎– Three Willow Park: Electronic Music From Inner Space, 1961–1971
4 The Bug Vs Earth ‎– Concrete Desert
5 GAS ‎– Narkopop
6 William Eggleston ‎– Musik
7 Mika Vainio ‎– Reat
8 Biosphere ‎– The Petrified Forest
9 Shobaleader One ‎– Elektrac
10 Paul Panhuysen ‎– Twenty-Three Carillon Sudokus (Number Made Visible – Number Made Audible)

special releases
King Crimson ‎- The Elements (2017 Tour Box) (2cd)
Kool Keith ‎– Black Elvis / Lost In Space (1999 2lp reissue)
Philip Glass ‎– Buddha Machine (battery-powered soundbox with integrated speaker)

 

 

EDGAR KRUIZE edgar kruize  writteninmusic
1 The Afghan Whigs – In Spades
2 Gary Numan – Savage (Songs From A Broken World)
3 Lorde – Melodrama
4 Millionaire – Sciencing
5 Father John Misty – Pure Comedy
6 The National – Sleep Well Beast
7 William Patrick Corgan – Ogilala
8 Depeche Mode – Spirit
9 The Horrors – V
10 Roger Waters – Is This The Life We Really Want

special releases
Prince and the Revolution – Purple Rain (3cd/dvd reissue)
The Verve – Urban Hymns (super deluxe reissue lp boxset)
Neil Young – Hitchhiker (unreleased 1976 album)

 

 

TIM PENNINGS charles ronson
Wand – Plum
UNKLE – The Road: Part I
Metz – Strange Peace
James Holden & The Animal Spirits – The Animal Spirits
King Gizzard and The Lizard Wizard – Sketches Of Brunswick East
ELUCID – Valley Of Grace
Juana Molina – Halo
Tinariwen – Elwan
Meyhem Lauren & DJ Muggs – Gems From The Equinox
Lee Ranaldo – Electric Trim

special releases
Ween – God Ween Satan: Live (white vinyl 2lp)
Heller – Deaf By Windows (lp selfreleased)
Certain Animals – Image (7″selfreleased)

 

 

AMANDA PETRUSICH the new yorker amandapetrusich
Big Thief – Capacity
Jake Xerxes Fussell – What In The Natural World
Mdou Moctar – Sousoume Tamachek
SZA – Ctrl
Kendrick Lamar – DAMN.
The War On Drugs – A Deeper Understanding
Björk – Utopia
The Weather Station – The Weather Station
Migos – Culture
John Moreland – Big Bad Luv

 

 

THEO PLOEG frnkfrt djbroadcast
GAS – Narkopop
James Holden & The Animal Spirits – The Animal Spirits
Algiers – The Underside of Power
Cologne Tape – Welt
Steffi – World Of Waking State
Die Regierung – Raus
Noga Erez – Off The Radar
Ricardo Villalobos – Empirical House
King Krule – The OOZ
Lee Gamble – Mnestic Pressure

 

 

HARRY PRENGER the post online  zwartgoud
1 Glice – Cielo
2 Bruce Ditmas – Visioni Sconvolgenti
3 Sevdaliza – ISON
4 Brian Eno – Reflection
5 Liars – TFCF
6 Hallo Venray – Where Is The Funky Party?
7 Run The Jewels – RTJ3
8 Rico & Sticks – IZM
9 Hus Kingpin – Cocaine Beach
10 GAS – Narkopop

special releases
Gilbert & George – The Thoughts Of Gilbert & George (Museum Of Modern Art lp)
Thelonious Monk – Les Liaisons Dangereuses 1960 (Record Store Day 2lp boxset)
various – Studio 12 Recordings 1980-1984 (5lp boxset)

 

 

PAUL RONDAGS  paul rondags photography
Raoul Vignal – The Silver Veil
Deep Throat Choir – Be Ok
Ray Davies – Americana
Laura Marling – Semper Femina
Loyle Carner – Yesterday’s Gone
Gerald Clayton – Tributary Tales
Valparaiso – Broken Homeland
Nev Cottee – Broken Flowers
Bedouine – Bedouine (Deluxe)
Zara Mcfarlane – Arise

 

 

DENNIS SCHULTING bothostraussian
1 Pharmakon – Contact
2 Ben Frost – The Centre Cannot Hold
3 Richard H. Kirk – Dasein
4 NYZ – FLD RCDR & MCRTNL
5 Jan St. Werner – Spectric Acid
6 Godflesh – Post Self
7 GAS – Narkopop
8 Bruce Russell – Metallic OK
9 Nicole Mitchell – Mandorla Awakening II: Emerging World
10 Dopplereffekt – Cellular Automata

special releases
Hüsker Dü – Savage Young Dü (4lp compilation boxset)
Kevin Drumm – Elapsed Time (6cd boxset 2012–2016)
Sigtryggur Berg Sigmarsson – Sun Of Late Afternoon (cd reissue 2013 cassette release)

 

 

THESSY SEGERS sounds venlo
1 Tim Darcy – Saturday Night
2 Hallo Venray – Where Is The Funky Party?
3 Meridian Brothers – Donde Esta Maria?
4 Hurray For The Riff Raff – Navigator
5 Daniele Luppi – Milano
6 Protomartyr – Relatives In Descent
7 Warhaus – Warhaus
8 James Holden & The Animal Spirits – The Animal Spirits
9 LCD Soundsystem – American Dream
10 Thundercat – Drunk

special releases
Demon Fuzz – Afreaka! (1970 lp reissue)
Baba Zula – Xx (compilation)
Badbadnotgood – LateNightTales (compilation)

 

 

MARCO SMEETS  de afgrond parkstadpopstad
1 The Horrors – V
2 Serpent Power – Electric Looneyland
3 various – Twin Peaks (Limited Event Series Original Soundtrack)
4 LCD Soundsystem – American Dream
5 Dool – Here Now, There Then
6 Deep Purple – Infinite
7 Quicksand – Interiors
8 STUFF – Old Dreams New Planets
9 Gizmodrome – Gizmodrome
10 O.R.K. – Soul of An Octopus

special release
Frank Zappa – Halloween 77 (3cd boxset)

 

 

ESTHER VOLLEBREGT  record store day netherlands
1 War On Drugs – A Deeper Understanding
2 Nothing But Thieves – Broken Machine
3 Steven Wilson – To The Bone
4 Arcade Fire – Everything Now
5 Father John Misty – Pure Comedy

special release
The Diamond Five – Brilliant! (1964 lp reissue)

Recensie: Anthony DeCurtis volgt Lou Reed kritisch maar met mededogen

Lou Reed schreef een groot aantal van de meest ontroerende liedjes aller tijden. Neem Perfect Day. De mooie dag met het meisje begint onschuldig en lieflijk, maar eindigt in een zelfbekentenis die naar de keel grijpt: “you made me forget myself, I thought I was someone else, someone good”. Biograaf Anthony DeCurtis merkt op dat deze regels “huiveringwekkend blootleggen dat Reed naar een gewoon leven hunkerde, al had hij zich overgegeven en verlustigd aan gedragingen, stijlen en milieus die juist bedoeld waren om conventionele waarden op te blazen”.

Zelden is er in de popmuziek iemand geweest die zich zo in de kaart liet kijken als Lou Reed. Wanneer hij zong over anderen mengde hij deze verhalen met gebeurtenissen uit zijn persoonlijke leven. Meestal recht voor de raap, cynisch en grimmig. Lou Reed was de eerste in de popmuziek die teksten schreef over drugsverslaving, travestie en sadomasochisme. In de jaren zeventig had hij een relatie met de transseksueel Rachel.

Rolling Stonejournalist DeCurtis ontmoette en interviewde Reed meerdere malen en sprak uitgebreid met vroegere echtgenotes, jeugdvrienden, muzikanten en ex-vriendinnen. Onder hen Shelly Albin. Over haar gaan de klassiek geworden ballads I’ll Be Your Mirror en Pale Blue Eyes. Maar DeCurtis gaat ook serieus en nauwgezet in op betekenis en context van alle albums en diverse songs. Met name de lawaaiplaat Metal Machine Music krijgt ruim aandacht, evenals het ondergewaardeerde Legendary Hearts. De auteur ontdekte talloze aanwijzingen in teksten en muziek van Reeds grote liefde voor rhythm & blues en doo-wopmuziek. Vanzelfsprekend komen ontstaan en ontwikkeling van de Velvet Underground ter sprake. De invloed van Delmore Schwartz wordt eveneens uitvoerig belicht. “He was the first great man that I had ever met”, zong Reed ooit onomwonden over de dichter die hij tevens als zijn mentor beschouwde. Reed zelf had de nodige twijfels over de kwaliteit van zijn eigen werk, dat hij soms publiekelijk afwees en later net zo makkelijk de hemel in prees.

Want Lou Reed was dus vooral iemand die met zichzelf en met zijn omgeving in de knoop lag. In het boek komt een parade langs van stemmingswisselingen en woedeaanvallen, paranoïde trekjes en neiging naar depressie. Tussen Reed en zijn ouders is het nooit meer goed gekomen nadat ze hem op jonge leeftijd een elektroshocktherapie lieten ondergaan. Vanaf dit voor hem traumatische voorval, koesterde hij een groot wantrouwen jegens alles en iedereen en dat 24 uur per etmaal. Luister voor de aardigheid maar eens naar zijn tirades op de live-lp Take No Prisoners. Het pleit voor DeCurtis dat hij zijn onderwerp kritisch op de voet volgt, maar ook met begrip en mededogen. Al lezend gaat de tragiek van Lou Reed de artiest, de mens, zelfs de dwangmatige controlefreak, toch in je hoofd zitten; net als zijn beste songs. Wat hierbij helpt is de uitstekende Nederlandse vertaling, die bovendien opvalt wat betreft vormgeving: op de gitzwarte cover Reeds hoofd verborgen achter het donkere glas van een pilotenzonnebril. Elke bladzijde versierd met een rouwrandje.

Ontluisterend zijn de gesprekken die DeCurtis voerde met Rob Bowman. De gelauwerde muziekhistoricus kreeg de opdracht om in samenwerking met Reed een boxset samen te stellen. Ze raakten zelfs bevriend met elkaar. Voor zolang het duurde tenminste, want de wispelturige New Yorker kon je zomaar als een baksteen laten vallen. En inderdaad. Lange tijd leek er geen vuiltje aan de lucht, totdat Reed zich plots niet kon vinden in de keuze van de archiefopnamen en de in zijn ogen te kritische essaybijlage. Zelfs het raadplegen van muzikanten waarmee hij had gewerkt wekte argwaan. Op hoge toon eiste de zanger van zijn platenmaatschappij meer zeggenschap over de uitgave. DeCurtis beweert dat dit de reden is waarom Between Thoughts And Expression voor iemand van Reeds status een tamelijk doorsnee uitgave werd. Zonder kritische kanttekeningen en zonder veel van de oorspronkelijk bedoelde archiefopnamen.

Volgens DeCurtis had de mede-oprichter van de Velvet Underground commercieel gezien veel meer uit zijn carrière kunnen halen, maar zaten zijn ego en twijfels hem meer dan eens in de weg. Van marketingplannen was hij meestal niet gediend. Toen hij een keer een muziekwinkel binnenstapte en zag dat er geen posters hingen van zijn nieuwe album, ging het enfant terrible over de rooie. Dan kreeg een medewerker van de platenmaatschappij per telefoon een scheldkanonnade over zich heen. Uitgerekend op het moment dat deze een zondagmiddag doorbracht met zijn gezin.

Een publiek geheim was ook een conflict met John Cale tijdens de reünie van de Velvet Underground. Oorzaak was een vermeend geschil over auteursrechten en het leiderschap dat Reed zich wilde toe-eigenen. En telkens moest zijn toenmalige echtgenote en manager Sylvia Morales de vuile klusjes opknappen. Cale liet haar fijntjes weten dat zij weliswaar de manager was van Lou Reed maar niet van de Velvet Underground.

Kenmerkend zijn nog twee andere voorvallen. Toen Bowman en de chroniqueur van de zelfkant in de rij stonden voor een pinautomaat (!), maakte deze veel misbaar over een zwerver die in de voorhal de vrieskou wilde mijden. Tot verbijstering van Bowman liep Reed naar binnen om zich te beklagen bij een bankmedewerker over de aanwezigheid van de zwerver. Of deze onmiddellijk verwijderd kon worden, hetgeen inderdaad gebeurde. Een andere kant kwam tot uiting tijdens een signeersessie. Toen fans hem vertelden hoe belangrijk zijn teksten voor hen waren, raakte hij hierdoor zo geroerd dat hij na afloop in snikken uitbarstte.

Zo balanceerde het leven van de schrijver van Perfect Day tussen pijn en plezier. Veel geïnterviewden beweren dat hij gebukt ging onder eenzaamheid en zijn angst om alleen te zijn. Toch vertellen de weinige echte vrienden die hij had dat ze altijd konden rekenen op zijn steun en gastvrijheid. Zo bezocht Reed dagelijks het sterfbed van een doodzieke Sterling Morrison (ex-Velvet Underground).

Het veelbesproken huwelijk tussen de nachtburgemeester van New York en kunstenares Laurie Anderson, was minder idyllisch dan menigeen dacht. Anderson werkte jammer genoeg niet mee aan dit indrukwekkende eerbetoon in boekvorm. Uit gesprekken die DeCurtis voerde met mensen die bevriend waren met het stel, wordt duidelijk dat Reed zich bij haar voor het eerst gelukkig en op zijn gemak voelde. Des te schrijnender dat juist in die tijd zijn gezondheid achteruit ging. Toen hij in 2011 met Metallica werkte aan het beruchte Lulu wist bijna niemand dat hij al ernstig ziek was. Twee jaar later werd een langdurige leveraandoening hem fataal. Geheel in lijn met zijn onberekenbare karakter en muziek nam Lou Reed afscheid met een van zijn meest omstreden albums.

(eerder gepubliceerd via The Post Online)

Recensie: Af Ursin Murille eerbetoon aan het analoge

Dus zo kan het ook. We waren het bijna vergeten: avantgarde zonder gebruik te maken van een laptopcomputer. Want waar het uiteindelijk op aan komt zijn de ideeën, de durf, het talent, het muzikale inzicht. Zaken die bij Af Ursin volop aanwezig zijn. Af Ursin is het pseudoniem van de Belg Timo van Luijk. Zijn muziek weerspiegelt het adagium van John Cage, namelijk dat omgevingsgeluiden eveneens tot de muzikale taal behoren. Niet dat Af Ursin omgevingsgeluiden maakt, integendeel, maar zijn collageachtige gebruik van akoestische instrumenten en voorwerpen lijkt niettemin te refereren aan geluiden van alledag.

Tegelijkertijd weerklinkt er een samenspel tussen Westerse avantgarde en Aziatische muziek (zie wederom John Cage). Zoals onder meer blijkt uit de tuimelende gamelanklanken die in hun voortdurende aanwezigheid sijpelen en inkleuren. Andere geluiden en instrumenten vallen hierdoor extra op. Opeens is er die freejazz-saxofoonsolo, gevolgd door schrapende noise (in het werk Astral Twist), en soms zelfs rituele zang.

Blijkt niet alleen prima samen te gaan, het bezorgt de muziek zelfs een onderhuidse spanning. Een andere meerwaarde die al doende ontstaat is de ondertoon van melancholie, omdat je beseft naar iets te luisteren wat bijna uitgestorven is, zeker in de avantgarde. This Heat had het, Tortoise op zijn betere momenten, en voor mijn part de platen van het Nonesuch-label met Indonesische en Javaanse muziek: muziek die toegankelijk en experimenteel tegelijk is, vastberaden maar nooit opdringerig, bescheiden en uitnodigend, sierlijk en rudimentair, muziek die inelkaar vlecht en katalyseert. En alsof dit niet genoeg is, is Murrille ook een eerbetoon aan het analoge, want een grammofoonplaat uitgebracht in eigen beheer.

(eerder gepubliceerd via Cut-up, 2002)

Rolling Stonesklassieker Sticky Fingers: schone lei en afrekening

“Tot halverwege de jaren zeventig waren Mick en ik onafscheidelijk. Maar zodra we onze eigen gang gingen koos ik de weg naar ‘dopesville’ en Mick naar de top van de jet set. We hadden te maken met een aantal toenemende problemen, over wat er van ons terecht was gekomen en hoe de jaren zestig waren geweest.” Aldus Keith Richards in zijn autobiografie Life.

Met het in 1971 verschenen Sticky Fingers wilden The Rolling Stones de jaren zestig verwerken. De populariteit van de band was in een stroomversnelling geraakt nadat de eerste zelfgeschreven nummers voor een doorbraak hadden gezorgd. En ach, in feite is het ze ook maar gewoon allemaal overkomen. Lange tijd verkeerde men in het ongewisse na het prediken van rhythm & blues. Zeker in Groot-Brittannië waar de goede zeden uit de jaren vijftig nog hoog in het vaandel stonden. Maar tegelijk met het succes speelde het leven van de jongelui zich steeds meer af in de meedogenloze blik van de schijnwerpers. Uiteindelijk zat er niks anders op dan rock-‘n-roll ook als levensstijl te accepteren. En te omarmen. En te verdelen. In lusten en lasten. En dat deden de Stones op Sticky Fingers.

Brown Sugar, knalfuif. Sway, kater. Wild Horses, kater. Can’t You Hear Me Knocking, knalfuif. You Gotta Move, kater. Bitch, knalfuif. Waarna de roes definitief zijn intrede doet. I Got The Blues, kater. Sister Morphine, kater. Dead Flowers, kater. Moonlight Mile, kater.

De tegenstellingen in teksten en muziek, in onderwerp en uitvoering, maken deze plaat pas echt goed en gedenkwaardig. Sticky Fingers gaat over emotie, schuld en boete bekeken vanuit het perspectief van een man genaamd Mick Jagger. Een album waarop de zanger het nu eens niet tegen ons heeft maar tegen zichzelf. Hij wordt flink op weg geholpen door een mengsel van rock, blues en country.

Brown Sugar klinkt alsof The Rolling Stones je beste vrienden willen zijn. Maar er schuilt een addertje onder het gras. De titel is bij nader inzien een bijnaam voor heroïne, de tekst provoceert over slavernij en interraciale seks. Oorspronkelijke titel? Black Pussy. We zijn meteen bij de les. “Brown sugar how come you taste so good, brown sugar just like a young girl should.” Mick Jagger had vaker maling aan taboes en de regels van fatsoen. Stray Cat Blues van het album Beggars Banquet handelt impliciet over seks met niet één maar twee meisjes van vijftien. Of neem de bizarre verwijzing naar incest in Family. Eigenlijk bedoeld voor diezelfde plaat, maar weggestopt op een latere compilatie met kliekjes. Eveneens ongewoon is het spel dat de Stones spelen met homo-erotiek. Trek de rits op de door Andy Warhol ontworpen hoes van Sticky Fingers maar eens naar beneden.

Ondanks het besef dat de relatie voorbij is, laat Jagger de laatste restjes verliefdheid de vrije loop in Wild Horses. Verbitterd kijkt hij terug op zijn verhouding met Marianne Faithfull. Omdat je de emotie erachter niet meteen verwacht van een band die bekend staat om zijn imago van ruig en ranzig, overdondert de song telkens weer. Jagger ziet met lede ogen aan hoe zijn voormalige geliefde afglijdt in een dal van drugs en depressie. De dochter van een Britse legerofficier en zangeres van enkele hits, was het in de tijd dat ze een affaire had met het Stonesboegbeeld allemaal teveel geworden: zeker na een miskraam, een in de media breed uitgemeten politie-inval tijdens een feestje en meerdere zelfmoordpogingen. De opname van Wild Flowers ontstond in 1969 in Sheffield, Alabama. De zuidelijke staat waar blanke muzikanten soul en funk speelden met hetzelfde gemak waarmee gewone stervelingen bij de bakker een broodje gingen halen. Vanbuiten zag de Muscle Shoals Sound Studio eruit als een uitvaartcentrum. Binnen mengde zich tijdens het bezoek van de Stones de geur van nabij gelegen koren- en katoenvelden, met de reuk van marihuana en alcohol. Het schijnt overigens Keith Richards te zijn geweest die de zin “wild horses couldn’t drag me away” aandroeg. De net vader geworden gitarist kampte vooral met zijn eigen problemen die te maken hadden met de consumptie van verdovende middelen. “Ik hield er niet van om beroemd te zijn. Ik gebruikte omdat ik niet de ‘popster’ wilde zijn. Het was voor mij makkelijker om mensen onder ogen te komen met dit spul en met alcohol.”

Hoor nou eens hoe Mick Jagger Keith Richards desondanks aanmoedigt, nadat deze zojuist met één simpele gitaarriff het geluid heeft nagebootst van een krant die openscheurt. Charlie Watts lijkt zich van schrik even in te houden, maar herpakt zich in een groove die aankondigt en uitstelt. Can’t You Hear Me Knocking vraagt Jagger hardop, maar zoals hij het zingt klinkt het bijna als een verwijt. Weer een referentie naar drugs: “Y’ all got cocaine eyes, yeah, you got speed freak jive”. Alles wat de Stones na die openingsakkoorden zorgvuldig opbouwen, wordt in het slotgedeelte van de song á l’improviste aan gammel gespeeld.

Sister Morphine gaat tot op de dag van vandaag hardnekkig door het leven met een imagoprobleem. De song wordt vaak gezien als ode aan genotmiddelen. Volgens Marianne Faithfull die eraan meeschreef heeft het nummer echter niets van doen met drugsgebruik. Het blijkt een verhaal over een slachtoffer van een verkeersongeluk, die in een ziekenhuisbed wacht op de verpleegster met haar pijnstillende shot morfine. De intonatie van Jagger en de manier waarop parttime kracht Ry Cooder zijn slidegitaar laat janken, bezorgen Sister Morphine een morbide gevoel van dreiging en fatalisme, van het onontkoombare, de weg naar het einde, de weg naar dood en verlossing. Hoog tijd voor nog meer drugs, vrouwen en verstoppertje spelen. “Ah, I’ll be in my basement room with a needle and a spoon. And another girl to take my pain away.” Mick Jagger zingt in Dead Flowers spottend en schmierend als een dronken redneck uit de Biblebelt. “Send me dead flowers to my wedding and I won’t forget to put roses on your grave”. Alsof je een grafrede leest geschreven door Charles Bukowski.

En als je dan alles zo’n beetje denkt te hebben gehad komt de moker melancholie op visite: Moonlight Mile, thuis bij Mick Jagger opgenomen. Zelfs Keith Richards, de meester van het stoere gebaar, speelt niet eens meer mee. De Stonesvocalist heeft het zo te horen helemaal gehad met zijn leven vol reizen van stad naar stad, van hotel naar hotel en de toenemende drugsperiferie rond de band. Wat rest is een wezenloze blik uit het raam van de tourbus. De heimwee knaagt.

Kortom, Sticky Fingers werd schone lei en afrekening. De plaat die tot stand kwam ondanks alle ellende of beter nog dankzij alle ellende. Hét weerwoord van The Rolling Stones op de jaren zestig in het algemeen en afrekening met de duivels en demonen van 1969 in het bijzonder. Brian Jones kreeg in juni van dat jaar te horen dat hij niet meer welkom was in de band die hij zelf had opgericht. Enkele weken later werd hij levenloos in zijn eigen zwembad aangetroffen. Jones vertoonde steeds vaker een apathische houding ten opzichte van de andere Stones. Hij was jaloers op Jagger omdat deze als zanger veel meer aandacht kreeg. De jonge blonde god met een obsessie voor bluesmuziek raakte in toenemende mate gefrustreerd over zijn gebrek aan componeertalent, temeer nadat Jagger en Richards de ene na de andere hit op hun conto konden schrijven. Toen hij in het ziekenhuis lag te herstellen van een longontsteking, legden tot overmaat van ramp zijn liefje Anita Pallenberg en Keith Richards het met elkaar aan tijdens een reis naar Marokko. Het in Italië geboren fotomodel had schoon genoeg van de losse handjes van Jones door zijn drugs- en alcoholgebruik. Charlie Watts en Bill Wyman waren de enige Stonesleden die zijn begrafenis bezochten.

Ondanks een filmcontract op zak zal Jagger ook deemoedig uit het raam hebben gestaard van het vliegtuig dat hem naar Australië bracht. Op de dag vóór de uitvaart vertrok hij naar down under voor de opnamen van de film over de Australische volksheld Ned Kelly. Marianne Faithfull reisde hem na. Ook zij zou een rol in de film krijgen. Ze was op dat moment bezig om beroemd te zijn aan de zijde van de Stoneszanger. Knap lastig. Ze wist van zijn vreemdgaan. Ze wist dat hij liefdesbrieven schreef aan actrice Marsha Hunt. Kort na aankomst in Sydney wilde ze in een poging van wanhoop en onmacht laten zien dat ze er heus wel toe deed. Ze slikte 150 slaaptabletten. Voordat Faithfull na zes dagen ontwaakte uit een coma had ze een hallucinerende droom waarin ze Brian Jones tegenkwam. Jagger zocht haar op in het ziekenhuis en schreef op de filmset geen liefdesbrief maar de tekst voor Brown Sugar.

En 1969 was nog lang niet voorbij. Naderend onheil schemerde bij de Stones reeds door in Street Fighting Man en Gimme Shelter. Het laatste nummer was afkomstig van Let It Bleed, de bloedrode loper voor Sticky Fingers. In december ontvouwde zich een nachtmerriescenario tijdens het Stonesoptreden op het festival Altamont, het ‘Woodstock van de WestCoast’. Voor de ogen van de bandleden werd een bezoeker neergestoken door een lid van de als ordebewakers ingehuurde Hells Angels. Er vielen nog drie andere doden, naast talloze vernielingen. Het was de tijd van demonstraties en protesten tegen de Amerikaanse inmenging in Vietnam. Altamont markeerde min of meer het einde van een decennium dat begon als een glimlach met melktandjes en eindigde in een grimas met hevige kiespijn. Van de weeromstuit sloeg de rockmuziek als een blad om naar de enige uitweg die binnen handbereik lag, naar ongebreideld hedonisme.

Sticky Fingers blijkt achteraf met zijn toespelingen op drugs tegelijk een voorbode. Wie raakte niet verslaafd gedurende de jaren zeventig? Bijna de complete Engelse en Amerikaanse popmuziek stond wankelend van de alcohol en stijf van de roesmiddelen; tot aan de late punkperiode aan toe. Niet eens zo gek. Gebruik en uitwerking waren relatief onbekend. Menigeen beschouwde ze als onschuldig elixer om erachter te komen wat waan was en wat werkelijkheid. Jagger: “Niemand leek veel te weten over drugsverslaving. Dingen als LSD waren allemaal nieuw. Niemand kende de nadelen. Mensen dachten dat cocaïne goed voor je was.”

Hij was een van de weinigen die wél het zicht op de werkelijkheid hield. Hem was er alles aan gelegen om de Stones bij elkaar te houden. In de praktijk kwam het er onder meer op neer dat hij na het plotse vertrek van Mick Taylor op zoek moest naar een nieuwe gitarist. Intussen had hij een vrouw ontmoet met wie hij een serieuze relatie kreeg: Bianca Pérez-Mora Macias, dochter van een succesvolle zakenman. En dat hij geduld, heel veel geduld moest hebben met zijn maatje Keith Richards die maar niet van zijn verslaving afkwam of wilde. Terugblikkend in 1995: “Iedereen gebruikte drugs, vooral Keith. Dus ik denk dat het daar een beetje onder geleden heeft. Algehele malaise. Ik denk dat we ons een beetje hebben laten meeslepen door onze eigen populariteit enzovoort.” Richards ging zelfs over op heroïne. En wie verslaafd is aan heroïne ontwikkelt meerdere persoonlijkheden. Valt amper mee te werken. Noodgedwongen nam Jagger de zakelijke controle van The Rolling Stones over.

Dat was hard nodig. De opbrengsten van de rechten uit de plaatopnamen bleken terecht te komen op de bankrekening van Allen Klein; formeel in dienst als manager, in werkelijkheid een notoir zakkenvuller en intrigant. Ene Rupert Loewenstein werd gevraagd orde op zaken te stellen. Het eerste advies dat deze superboekhouder de band meegaf was om vanwege perikelen met de Britse belastingdienst acuut naar Frankrijk te verkassen. Kwam goed uit. Jagger zat midden in de voorbereidingen van zijn bruiloft met Bianca, die op dat moment in een appartement in Parijs woonde. Nadat de Stones in de jaren zestig botsten met de gevestigde orde stond dit huwelijk symbool voor het pact tussen rock-‘n-roll en de hogere kringen. Vanaf dat moment kreeg de intussen immens populaire band, backstage te pas en te onpas bezoek van beroemdheden uit de wereld van film, kunst en glamour.

Om het album Exile On Main Street te promoten volgde in de zomer van 1972 de “cocaine and tequila sunrise tour” (citaat Keith Richards). Tijdens deze berucht geworden tournee door Amerika breidde de menagerie aan drugsconsumptie rond de Stonesgitarist almaar uit. Er was gedoe met groupies. Er was een orgie in Hugh Hefners Playboy Mansion. Aan het einde van de tour werden Jagger en Richards gearresteerd na een opstootje met een fotograaf. In het kielzog legden een batterij journalisten, fotografen en beroemdheden de gebeurtenissen onder een vergrootglas. What happens on tour stays on tour ging voor de Stones bepaald niet op. Maar toch was er tijdens die zomermaanden iets wezenlijks veranderd. Verklankte Sticky Fingers “that demon life has got you in its sway”, in Amerika diende bevrijding en ontlading zich in karrenvrachten aan. Shake Your Hips, Happy, Soul Survivor. Bacchanaal, knalfuif en boekdelen sprekende songtitels. Van Sticky Fingers werden nog maar twee drie nummers gespeeld.

Citaten afkomstig uit:

Mick Jagger Remembers – Rolling Stone interview (1995)

Keith Richards – Life De Autobiografie (2010)

(eerder gepubliceerd via The Post Online)

Recensie album Cielo: Glice ontregelt met klankkastjes en strijkers

Doorgaans wordt Glice in verband gebracht met een genre dat binnen de officiële muziekhistorie stiekem haar eigen niche heeft gecreëerd: noise. Uit het nieuwe album Cielo blijkt echter dat je met ‘lawaai’ het Amsterdamse duo ernstig te kort doet. Hier gaat het niet om het opschroeven van decibellen maar om minder is meer. Ruben Braeken en Melle Kromhout verkennen de mogelijkheden van klank en geluid die voor de luisteraar en wellicht ook voor henzelf verrassend uitpakken. Opvallend aangenaam dat je niet altijd weet waar de muziek naartoe gaat. Een ander soort ontregelen kortom dan bij de gekende noise-niks Merzbow en Wolf Eyes.

De plaat begint met een schrapend gitaargeluid dat subtiel wordt ondermijnd door een meeglijdende doffe dreun. Dat leest natuurlijk raar en onwerkelijk maar al luisterend is het wonderlijk om te horen hoe het tweetal zulke contrasten gewoon gaat benadrukken, simpelweg door er heel geraffineerd de tijd voor te nemen. Er volgen meer tegenstellingen. Glice voegt ze samen alsof het de gewoonste zaak van de wereld is.

Volgens de oude Grieken laten zwanen zich pas horen wanneer de kauwen stil zijn. Een metafoor voor de stelling dat wijze en goed geïnformeerde mensen pas spreken wanneer anderen er het zwijgen toe doen. In Jackdaw (Engels voor kauw) komen na dissonante geluiden een melodie spelende cello en viool aan het woord. En slotstuk Animalicule eindigt zelfs in neuriënd, unheimisch gezang.

Glice kiest niet voor muziek die makkelijk in het gehoor ligt maar voor desoriëntatie en vervreemding. Hetzelfde gevoel dat je krijgt bij de soundtrack die Mica Levi maakte voor de film Under The Skin. Glice lijkt bovendien het gedachtegoed van Edgard Varèse te omarmen. De Franse componist beschouwde zichzelf als “een arbeider in ritmen, frequenties en intensiteiten”. Bij Glice ontstaan ritmen, frequenties en intensiteiten uit klankkastjes, effect- en vervormingsapparatuur, aan elkaar verbonden door kabeltjes en snoertjes. Het levert hoe dan ook een album op waarmee Glice zich buiten de niche van de noise plaatst. Prachtig ongrijpbare muziek.

Glice – Cielo (Narrominded lp 2017)

(eerder gepubliceerd via The Post Online)

Boek The Rolling Stones On Air In The Sixties: hoe de Stones zich een weg baanden door de heersende middenklasse

Het lijkt alweer heel lang geleden maar zelfs The Rolling Stones waren ooit onbekend en zeer onbemind. The Rolling Stones On Air In The Sixties geeft een aardig beeld van de wijze waarop de band begin jaren zestig in een mum van tijd groot en populair werd. Antwoord? Gewoon door hard te werken. De talloze optredens in de media, met name voor de Britse tv en radio, deden de rest. De Stones hadden in elk geval een enorme ambitie om het te gaan maken. Medeoprichter Brian Jones benaderde zelf maar vast de BBC voor een auditie, die overigens werd afgewezen. De rauwe bluescovers van de Stones vielen natuurlijk meteen op tussen de argeloze amusementsmuziek van toen.

Voorafgaand aan het debuutalbum uit 1964 had de band er al honderden optredens op zitten: in achterafzaaltjes, als onderdeel van packagedeals waarbij je op een avond het podium deelde met andere acts, of in lokale en landelijke tv-programma’s. We hebben het over de tijd van de zwart-wit beeldbuis, van zangers die niet live ‘zongen’ maar met een geluidsband (playback). De opmars van de rock-‘n-roll werd destijds vooral opgepikt door piratenzenders op zee of het lastig te ontvangen Radio Luxemburg.

Het keurige Engeland wist zich lange tijd geen raad met een tienerpubliek dat hysterisch reageerde tijdens Stonesoptredens die vaak ontaardden in vechtpartijen met de politie. Onderling werden door de bandleden zelfs weddenschappen afgesloten over hoe lang een concert zou duren.

The Rolling Stones botsten met de goede zeden, met de burgerlijke ethiek en de autoriteiten in het korset dat Groot-Brittannië heette. Je kunt het je tegenwoordig nauwelijks meer voorstellen. Op zeker moment werden ze vanwege hun kleding zelfs geweigerd in een restaurant. “Ze waren van kwajongens uitgegroeid tot voer voor de tabloids”. Journalisten stelden vaker vragen over de langharige kapsels die ze droegen dan over de muziek.

Dit lijvige hardcoverboek handelt met name over hoe de Britse media omsprongen met de onwennig aanvoelende popmuziek in het algemeen en de Stones in het bijzonder. Men veronderstelde dat het na twee jaar wel zou overwaaien. Prachtig onderwerp dus. Helaas wil de tekst van auteur Richard Havers maar geen verhaal worden dat je bij de lurven grijpt. Hij beperkt zich tot een droog relaas van feiten en datums. Tot vervelens toe noemt hij telkens alle tv-presentatoren en andere acts van een bewuste uitzending. Om maar te zwijgen van de slordige gewoonte om het programma Ready Steady Go! soms voluit te schrijven, dan weer als afkorting. Verder stipt hij zaken aan zonder ze nader te duiden. Dat de Stones 1 miljoen dollar ontvingen voor de bijdrage aan de speelfilm Only Lovers Left Alive is leuk om te weten, maar Havers laat na te melden dat de film nooit werd voltooid.

De vele prachtige zwart-wit foto’s maken veel zo niet alles goed, evenals de replica’s van originele documenten, waaronder entreekaartjes en de correspondentie die op gegeven moment ontstond over de irritatie tussen het Stonesmanagement en de BBC. Ook Brian Jones’ handgeschreven brief met het auditieverzoek staat erin. Verder wordt duidelijk in het overzichtelijk vormgegeven boek dat The Rolling Stones meedogenloos en zonder ver om te kijken zich een weg baanden door de oudere, heersende middenklasse. Brave pa en ma moesten tot hun verbijstering toegeven dat de opmars van de rock-‘n-roll en die van de Stones niet meer was te stuiten.

The Rolling Stones On Air In The Sixties (achter de schermen bij een band in opkomst) (Kosmos Uitgevers 2017)