Met House Of The Blues deed John Lee Hooker het licht uit

Het is mijn eigen schuld. Nadat je me verliet belde ik stad en land af in de hoop dat je me nog een kans zou geven. Aan het woord is een man met gitaar. Op de achtergond probeert een piano hem op te vrolijken. Wanneer de liefde plaatsmaakt voor het verlangen kruipt vanzelf de blues naderbij. Na de zelfbekentenis It’s My Fault wil hij die ene High Priced Woman aan de haak slaan al weet hij dat zij hem alleen maar geld gaat kosten. En aan geld heeft hij een groot gebrek ondanks zijn hit in 1948 met Boogie Chillen’. Meer dan een miljoen keer over de toonbank maar zelf zag hij er geen cent van terug.

Zijn vader, een doopsgezinde predikant, heeft hem nog gewaarschuwd dat de blues muziek was van de duivel, maar John Lee was toen al lang en breed onderweg naar Detroit. Om de Deltablues, de primitieve, landelijke variant naar de grote stad te brengen. Het enige wat hij nodig had waren één, hooguit twee akkoorden en het verkondigen van zijn eigen waarheid. Eerst Boogie Chillen’ nog eens dikjes overdoen in Walkin’ The Boogie; meer gitaren, meer geluid, meer inhoud, inclusief overname van de volledige tekst.

Toen Muddy Waters met zijn elektrisch versterkte gitaar het licht aandeed maakte John Lee Hooker het licht weer uit. Staren naar de duisternis in het huis dat hij om zijn eigen bluesgevoel heen bouwde. In Ramblin’ By Myself zingt hij tien keer het woordje “gone”. Achtmaal opent een zin met “she left me”. Zelfs de kakkerlakken maken dat ze weg komen uit de kieren van de kale muren.

Volgens Keith Richards negeert John Lee Hooker akkoordenwisselingen; ze worden meer gesuggereerd dan gespeeld. Intussen stompt zijn voet ongedurig op een stuk hout. In vrijwel alle boeken over The Rolling Stones staat Hookers naam in het register gebeiteld. Dat zou ook het geval moeten zijn in de biografieën over al die andere artiesten die wel eens in aanraking zijn geweest met een gitaar, het ritme, het zelfinzicht, de weemoed, het verlangen, de aanwezigheid en bovenalles de afwezigheid van een vrouw. Hooker nam House Of The Blues op tussen 1951 en 1954. Mooi meegenomen om met de kennis van nu de halve rockmuziek erin terug te horen. Een klassieker dus én naamgever van de huidige keten bluesclubs in Amerika.

Van alle persingen die de laatste jaren zijn verschenen biedt deze van Music On Vinyl ongetwijfeld het beste geluid. Vergeet de dubieuze heruitgaven waar kopers op forums over klagen, uitgebracht door cowboylabels die slechts profijt trekken van verlopen auteursrechten. Nee, hier is werk van gemaakt. John Lee Hooker en zijn stem, gitaar, blok hout onder het been en de godganse blues gaan gewoon onder je huid kruipen. Music On Vinyl heeft hoes en label zoveel mogelijk overgenomen van de Amerikaanse lp uit 1959. Die barcode doet natuurlijk een beetje pijn aan de ogen. Gelukkig wel geperst op zwart vinyl!

John Lee Hooker – House Of The Blues (lp, Chess/Music On Vinyl 1959/2018)

Terugblik op hiphoptijdperk met vinylheruitgaven van Beat Street, The D.O.C., Funkdoobiest, Nas en Raekwon

beat-street

Het lijkt wel of er tegenwoordig meer hiphop wordt gemaakt dan ooit. Meestal leunt de muziek lui achterover op standje autotune (elektronisch vervormde zanglijnen), of wordt er geflirt met elementen uit grime, R&B en pure pop. Ook het verschil in rolverdeling tussen producer en componist lijkt definitief opgeheven. Wat ooit begon als subcultuur is intussen voldoende salonfähig voor musea en musicals om jongeren naar binnen te loodsen. Hiphop is entertainment, big business.

Naar hiphop of rap die dwarsligt is het lang zoeken. Iets met naald en hooiberg. Wie de moeite neemt komt uit bij Danny Brown, Run The Jewels, Tyler The Creator, Kendrick Lamar, of de belofte Chester Watson. Én Kanye West natuurlijk. Beroep: fenomeen. Zijn albums behoren onmiskenbaar tot de meest excentrieke van dit moment.

In de jaren tachtig en negentig verschenen nogal wat rapplaten die momenteel als baanbrekend bekend staan én commercieel succes hadden. Dat is ook de platenindustrie niet ontgaan. Diverse labels zijn bezig met het opnieuw uitbrengen van hiphop uit het gouden tijdperk. Zo zorgt het Nederlandse Music On Vinyl ervoor dat veel titels voor het eerst sinds de officiële release weer leverbaar zijn op het zwarte goud. Een kleine greep.

De speelfilm Beat Street toonde in 1984 de artistieke undergroundrituelen van de rap: graffiti, beatbox, vinylscratchen, breakdance. Ruim dertig jaar later klinkt de soundtrack tamelijk flets, ondanks de aanwezigheid van invloedrijke namen als Afrika Bambaataa. Van de urgentie en vernieuwing achter de vroege rap aangestuurd door ratelende drumcomputers, is weinig meer over. Zonder de bijbehorende beelden wordt de muziek opeens wel heel erg ‘old school’.

the-doc

The D.O.C. werkte mee aan het beruchte debuut van gangstarappers N.W.A. Vijf maanden na zijn eigen eerste album werden zijn stembanden beschadigd bij een auto-ongeluk. Op zijn debuut declameert The D.O.C. een stroom woorden aaneen op het ritme van een mitrailleur. Dr. Dre biedt uitkomst. De legendarische producer weet met een keur aan beats en samples de boel in goede banen te leiden en tegelijk de spanning aardig op te voeren. Hierdoor bezit de plaat ook nu nog van begin tot einde daadkracht en overtuiging.

Tot een andere orde behoorde Funkdoobiest. Tussen de monotoon lome beats rapt het trio teksten die destijds als expliciet en controversieel werden ervaren, maar achteraf simpel, melig en cartoonesk zijn.

Zoals in Pussy Ain’t Shit en Superheroes, waarin Amerikaanse stripfiguren in een absurde, seksueel gewelddadige context worden geplaatst. Swingen doet Funkdoobiest nog wel, bij vlagen.

raekwon

Raekwon van The Wu-Tang Clang probeerde het op zijn tweede soloalbum in zijn eentje, zonder zijn vaste maatjes. Dat is te merken. Ook met terugwerkende kracht klinkt het album net zo pover als destijds. Hier is de muziek teveel verpakking, te weinig doortastend. Wat ook al niet helpt zijn de onderbrekingen in de vorm van korte telefoongesprekken. Raekwon heeft improviserend (freestyle rap) erg veel noten op zijn ‘zang’. In Sneakers noemt hij zoveel mogelijk merknamen van zijn favoriete schoeisel.

Nas is de straatpoëet onder de rappers. Zijn debuut Illmatic geldt als klassieker. Nas de woordkunstenaar koppelt op Nastradamus ‘streetslang’ aan zaken van meer persoonlijke aard. Heel knap en onvoorspelbaar hoe hij een en ander weet samen te ballen met woordritme en rijmkunst. Als tiener observeerde hij vanuit zijn jongenskamer de dagelijkse sleur in een buurt met sociale woningbouw:

“So I look at this room, I’m hooked to this tune, every night the same melody, hell sounded so heavenly, but jail was ahead of me, speeding like amphetamine, I was impatient to get out and become part of the noise out there. I used to stare, five stories down, basketball courts, shot up playgrounds, and I witnessed the murders and police shake-downs, this was the life of every kid, lookin’ out project windows.”

nas

Nastradamus werd in 1999 geboren onder een slecht gesternte. Nas nam het album in snel tempo op nadat de oorspronkelijke opnamen waren uitgelekt op internet. De kritieken waren toentertijd overwegend negatief. Niet helemaal terecht zo blijkt uit herbeluistering. De muziek is voor rapbegrippen zo bescheiden, smaakvol en elegant dat de tekst alle ruimte krijgt. In New World werpt Nas met statements en engagement misschien wel een blik op de toekomst: “The new Don Trump is Bill Gates. Not because his occupation, it’s cause we respect his cake. And cake mean his stock, net gross.” Op de achtergrond dwarrelt de melodielijn uit Africa, de hit van Toto. Nastradamus is dringend toe aan herwaardering.

Platen van Music On Vinyl worden geluidstechnisch altijd opnieuw bewerkt (geremastered). In veel gevallen klinken ze zelfs beter dan de originele lp. De persingen zijn smetteloos, vrij van kraakjes of ruis, gaan vergezeld van binnenhoezen met een voering van plastic. Voor het bestuderen van de bijlagen heb je een vergrootglas nodig. Omdat de platenindustrie zich met name in de jaren negentig voornamelijk op cd’s richtte, werd het artwork van de vinylversie meestal beperkt tot een uitvergroting van het cd-boekje.

various – Beat Street Volume 1 (Atlantic/Music On Vinyl 1984/2016)

The D.O.C. – No One Can Do It Better (Ruthless/Music On Vinyl 1989/2016)

Funkdoobiest – Brothas Doobie (Epic Street/Music On Vinyl 1995/2016)

Raekwon – Immobilarity (Loud Records/Music On Vinyl 1999/2016)

Nas – Nastradamus (Columbia/Music On Vinyl 1999/2016)

(eerder gepubliceerd via The Post Online)

Recensie soundtrack Fargo Year 2 Jeff Russo

20160709_161717

House Of Cards, Breaking Bad, Game Of Thrones. Het is al meerdere malen gezegd en geschreven. Nogal wat tv-series hebben de artistieke lat zo hoog gelegd, dat ze in veel gevallen meer de moeite van het bekijken waard zijn dan menige speelfilm. Losjes gebaseerd op de gelijknamige rolprent, situeert ook de serie Fargo op een onderkoelde manier niet al te snuggere personages in gebeurtenissen die ze amper de baas blijven. Voor een beetje componist een mooie uitdaging om beelden en personages verspreid over meerdere seizoenen van muziek te voorzien.

Jeff Russo’s composities zijn te horen op de eerste drie kanten van deze 3lp set. De overige platen zijn gevuld met popsongs die, zo achter elkaar, voor minder luisterplezier zorgen dan dat je ze in fragmenten bij de beelden hoort langskomen. Er staan net iets te veel liedjes van nondescripte artiesten als Billy Thorpe, Lisa Hannigan, White Denim en The Dramatics. Weinig om het lijf heeft ook de livevariant Oh Well door Fleetwood Mac, of de folk van The Dubliners featuring Bon Iver.

Gelukkig is Russo zo’n Hollywoodtoondichter die in staat is in twee, drie minuten een rake sfeer neer te zetten; vaak subtiel, maar wel altijd stemmig en meeslepend. Ook zonder de beelden blijven zijn composities, uitgevoerd door orkest, overeind. Russo snapt dat je een soundtrack voor een serie net zo serieus moet nemen als voor een film.

Het label Music On Vinyl heeft er weer iets bijzonders van gemaakt. Stills uit de serie staan kraakhelder afgedrukt over de uitklapbare ‘trifold’ hoes en het grootformaat booklet. De drie lp’s zijn geperst op wit vinyl, verpakt in een plastic envelophoes. Bij de eerste duizend genummerde exemplaren krijg je zelfs een ijskrabbertje bijgeleverd!

(eerder gepubliceerd via Vinyl50)

Mad Max Fury Road: Junkie XL dendert door huiskamer

91xy4RlK98L._SL1425_

Tom Holkenborg alias Junkie XL kreeg in 2002 wereldfaam met zijn opzwepende remix van Elvis Presley’s A Little Less Conversation. Een jaar later vertrok hij naar Amerika. Daar ging hij in de leer bij Hans Zimmer, veelgevraagd toondichter in Hollywood. Mad Max Fury Road is Holkenborgs eerste volwaardige klus voor een grote film. Muziek bedenken voor een blockbuster biedt voor een componist doorgaans weinig uitdaging; vaak blijft het bij ondersteuning en versterking van de actiescènes. De beste filmmuziek laat zich natuurlijk ook zonder de beelden goed beluisteren. Bij de soundtrack van deze Mad Max is dat slechts ten dele het geval.

Holkenborg blijft met zijn score tamelijk dicht bij de film, die uit niet veel meer bestaat dan schiet- en smijtscènes tijdens een achtervolging in een woestijn. Op de momenten dat de Nederlander het orkest met strijkers flink laat uitpakken, blijkt de muziek buitengewoon fraai en elegant, vol terughoudende melancholie. Hoogtepunt is Many Mothers, zwaarmoedig en dreigend van toon, deels geïnspireerd op een compositie van de Griekse Eleni Karaindrou. Jammer genoeg zijn deze werken in de minderheid. Meestal worden de strijkers overrompeld door drumpartijen, waarvan het ratelen en dreunen actiescènes moeten voorstellen, maar die thuis in de huiskamer snel gaan vervelen.

Opvallend is het ontbreken van foto’s met de mooie hoofdrolspeelster Charlize Theron in het artwork van de klaphoes en bijlage. Heeft vermoedelijk te maken met bescherming portret- of beeldrecht van de actrice. Deze dubbel-lp is uitgebracht door het label Music On Vinyl in de serie At The Movies. De eerste duizend exemplaren zijn genummerd en geperst in een gele en groene lp met marmereffect. Beslist een ‘collectable’ hebbeding.

Mad Max Fury Road (Original Motion Picture Soundtrack) – Music By Tom Holkenborg aka Junkie XL (Sony Classical/Music On Vinyl)

(eerder gepubliceerd op The Post Online)

Recensie: Bob Dylan – Slow Train Coming lp reissue Music On Vinyl

1897_foto1_product_groot

Dat was best schrikken geblazen toen in de zomer van 1979 duidelijk werd dat Bob Dylan zich had bekeerd tot het christelijke geloof. De vrijheidsdenker aan de ketting van een religie? Bij nader inzien viel het reuze mee. Voor de meeste fans maakte het niet zoveel uit, want ondanks Dylans geloofsbelijdenis belandde Slow Train Coming hoog in de albumcharts. En gelijk hadden ze. Bob Dylan verraste weer eens, de kwaliteit was er niet minder om.

De plaat mocht dan wel bol staan van expliciete religieuze verwijzingen, ter compensatie stond er muziek tegenover die, zo blijkt ook na herbeluistering, langer bleef hangen dan de waan van de dag. Dylan was het menens. Binnen ruim een week stonden de nummers op band in de Muscle Shoals Sound Studio, daar in de staat Alabama, in de zuidelijke Bible Belt. Belangrijke rol was er voor Mark Knopfler van Dire Straits. Zijn beste gitaarwerk vertelt telkens een eigen verhaal, dit keer aangemoedigd door gospelkoortjes en de Muscle Shoals Horns. Resultaat? Meer rhythm & blues dan rock; opzwepend en swingend.

Waren teksten en thema’s op voorgaand album Street Legal vaag en mysterieus, hier speelt Dylan open kaart. “There’s a Man on the cross and He’s been crucified”. Of deze: “But there’s only one authority, and that’s the authority on high”. Dat we het weten. Dylan zelf is in topvorm, zingt meer uitbundig dan prekerig op deze lp die, zoals het hoort, ook iets dubbelzinnigs met zich meedraagt. In sommige songs biecht hij niet de liefde op voor het hogere maar zeer waarschijnlijk ook voor een of misschien wel meerdere dames. Slow Train Coming is van een typische Dylanallure, wat wil zeggen dat je er bij elke draaibeurt iets nieuws in ontdekt. De manier van zingen, het beklemtonen van sommige woorden, duiding van hoes, teksten, ad infinitum. Dit is gewoon een prachtige plaat mensen.

Bob Dylan reissues worden eerst vanuit New York geluidstechnisch opgepoetst door Sony producer Steve Berkowitz. De banden met de geremasterde versie gaan voor de Europese release naar onze eigen Music On Vinyl. Zij sturen hiervan een testpersing naar Berkowitz, waar na goedkeuring de lp mag worden uitgebracht. Ondanks dat de geluidskwaliteit van deze heruitgave nauwelijks verschilt van de oorspronkelijke Amerikaanse persing, valt in het bijzonder de erg mooie, transparante klank op, die meer ruimte lijkt te bieden aan Mark Knopflers subtiele gitaarspel. Ander verschil? In plaats van de binnenhoes bevat de reissue een dubbelzijdige, losse bijlage.

Bob Dylan – Slow Train Coming (Columbia/Music On Vinyl)

(eerder gepubliceerd op Vinyl50.nl)

Recensie David Bowie – ‘hours…’ vinyl reissue Music On Vinyl

step0001

Eindelijk is ‘hours…’ op vinyl verkrijgbaar. In 1999 was het album een van de eerste internetdownloads, voorafgaand aan de cd-release. Het label Music On Vinyl maakt al een poosje zwart goud van de blinkende schijfjes, die rond de eeuwwisseling van David Bowie verschenen. Destijds werden ze nogal eens onthaald op onbegrip, of op zijn minst op gemengde reacties. Niet helemaal terecht. Bij zo’n hernieuwde kennismaking per vinyl, blijken met name Earthling en Reality uitstekende albums. 1.Outside uit 1995 behoort zelfs tot de hoogtepunten uit zijn carrière.

Op ‘hours…’, let u even op de schrijfwijze, verruilt Bowie vernieuwingsdrang voor berusting. Dit is nu eens geen album bedacht rondom een fictief personage of voorzien van conceptuele gedaantewisselingen. What’s Really Happening luidt een van de songs. Geschreven door ene Alex Grant. Hij was indertijd de winnaar van een prijsvraag om een David Bowie song te schrijven. Zo’n bijdrage van buitenaf geeft min of meer al aan dat teksten en onderwerpen op deze plaat niet of nauwelijks over Bowie zelf handelen. Volgens eigen zeggen putte hij uit de teleurstellingen die hij in leven en liefde ontwaarde bij veel van zijn generatiegenoten. Om misverstanden te voorkomen, meldde hij vooraf in een interview: “I had to create the situations”. Hoe dan ook schijnt een zekere vorm van reflectie vaker voor te komen bij mensen van middelbare leeftijd. David Bowie was ten tijde van dit album 52. Hier is hij meer mens dan kunstenaar, meer neoclassicist dan kameleon.

Ook de muziek sluit aan bij de bespiegelende Bowie. Poprock die zich gestileerd en bescheiden heel slim dienstbaar opstelt aan de licht omfloerste zangmelodieën. De symboliek ligt intussen voor het oprapen. Het artwork op de hoes barst van de barcodes. Wordt er een nieuwe versie van de zanger gescand en geordend? We zien een oudere Bowie meer dood dan levend in de armen van zijn jongere uitvoering. Langharig, gekleed in engelachtig glamjack. Het beeld doet natuurlijk denken aan de beroemde piëta van Jezus Christus in de schoot van Maria. Achterop de hoes een zwarte slang, dreigend opgerold vlakbij drie Bowies in verschillende poses. Wil de echte David Bowie opstaan?

Maar eerst herkennen we de hints naar het verleden in tekstflarden en songtitels. Woorden als “suspicious minds” vallen (nummer van Elvis Presley), de songtitel Something In The Air was een gelijknamige hit in 1969 van Thunderclap Newman, er wordt gerefereerd aan de Rolling Stoneshit Time Is On My Side (in Survive, waarin ook sprake is van “beatle boys”). Zo krijgt ‘hours…’ met zijn subtiel vermengen van heden en verleden, van ogenschijnlijke gelatenheid die op meerdere niveau’s weerkaatst, een geheel eigen charme en karakteristiek.

Hierna volgden albums met titels als Heathen en Reality, waarna de ‘thin white duke’ de relatieve anonimiteit verkoos. Artistiek herrijzen deed hij pas weer in 2013 met het magistrale The Next Day. Op zijn 66ste! Er is dus nog hoop voor vijftigplussers.

‘hours…’ gaat vergezeld van een boekje met twintig pagina’s foto’s en teksten. In de glossy hoes bevindt zich een lp van 180 gram waarop stem en muziek mooi in balans klinken. Een aantal is geperst in een kleurtje, blauw of groen naar keuze, als je niet te lang wacht tenminste. Een feestje dus, nu ook voor vinylliefhebbers onder de Bowiefans.

(eerder gepubliceerd op Vinyl50.nl)

Update januari 2018: de lp versie op Music On Vinyl is inmiddels niet meer leverbaar.

Eerherstel voor Captain Beefhearts Bluejeans & Moonbeams

CS1701897-02A-BIG

Blijft toch altijd raar opkijken wanneer je na zijn complexe meesterwerken opeens deze plaat van Captain Beefheart draait. Alsof je een totaal nieuwe band hoort. Wat in zekere zin ook zo is. Don van Vliet alias Captain Beefheart zong in 1974 met een andere Magic Band dan waarmee hij ondersteboven gekeerde avantgardeblues maakte. Die albums kregen weliswaar goede kritieken maar verkochten nauwelijks, al worden ze intussen wel gerekend tot mijlpalen binnen de popmuziek.

Toenemende interne strubbelingen en Van Vliets notoire autoritaire gedrag, leidden ertoe dat hij noodgedwongen moest omzien naar muzikanten waarmee hij niet eerder had samen gewerkt. Met hen nam hij twee platen op waarvan Bluejeans & Moonbeams nu opnieuw is verschenen. Bij herbeluistering valt op dat de muziek bij vlagen doet denken aan de op dat moment populaire southern rock.

De keuze om een nummer van JJ Cale uit te voeren draagt bij aan het gevoel van gemoedelijkheid, waarin we Beefheart meer dan eens betrappen op een melancholieke bui. Observatory Crest is hiervan een fraai voorbeeld. De tekst verwijst naar zijn favoriete hangplek waar hij na het bezoeken van een concert, samen met zijn meisje van het uitzicht over de stad geniet. Lekker het niksdoen vieren in een liedje dat ook muzikaal lui achterover hangt. Zonder een moment zwaar op de hand te worden, roept het album sowieso een gevoel op van herinneringen aan pril geluk dat voorgoed verloren is gegaan. In plaats van zijn raspende sprechgesang gebruikt Beefheart heel toepasselijk zijn ‘gewone’ zangstem. Maar misschien is de belangrijkste herontdekking Dean Smith. De gitarist blijkt een soort voorloper van Mark Knopfler. Met een kristalachtig geluid kleurt hij elke song afzonderlijk in, subtiel accentuerend of solerend.

Van alle persingen die ik in de loop der jaren van Bluejeans & Moonbeams hoorde, is deze van het label Music On Vinyl veruit de beste. Het transparante, geremasterde geluid legt een ongekende dynamiek bloot die het samenspel van de muzikanten een aangename, vitale klank bezorgen.

Hoog tijd dus voor een herwaardering van deze prachtplaat. The White Stripes namen in 2000 het voortouw toen ze met openingsnummer Party Of Special Things To Do eer betoonden. Erkenning komt soms uit onverwachte hoek. “This is the Beefheart album where he writes love songs like nobody else”, aldus fan Kate Bush in een toelichting op een lijstje met haar favoriete platen, waartoe ze Bluejeans & Moonbeams rekent. Ook Beefheartbiograaf Mike Barnes legt in de bijlage nog eens haarfijn uit waarom uitgerekend dit album zo bijzonder is.

Captain Beefheart & the Magic Band – Bluejeans & Moonbeams (Music On Vinyl 1974/2015)

(eerder gepubliceerd op The Post Online)