Rob Eijsvogels overleden, eigenaar Satisfaction, oudste platenzaak van Limburg

Na een langdurige ziekte is Rob Eijsvogels, tot voor kort eigenaar van de oudste platenzaak van Limburg, op woensdagavond 19 juli overleden. Welke Heerlenaar kocht niet zijn of haar eerste plaat bij Satisfaction? In de jaren tachtig groeide de winkel uit tot ontmoetingsplek voor fans van toen opkomende metalbands als Iron Maiden.

De allereerste keer dat ik Satisfaction bezocht was in 1977. De laatste keer vorige week. In mijn herinnering heette de winkel destijds nog toepasselijk Elpee, gevestigd aan de Geleenstraat. In de tussenliggende decennia, tussen mijn eerste en meest recente aanschaf, tussen Rumours van Fleetwood Mac en Damn van Kendrick Lamar, werd Satisfaction een begrip onder muziekliefhebbers. Eigenaar Rob Eijsvogels bleek net zo markant als zijn winkel die hij in 1973 startte.

Rob was iemand die er er alles aan deed om de winkel draaiende te houden. Terwijl hij voor de zoveelste keer de cd Close To The Edge van zijn favoriete band Yes opzette, merkte hij dat klanten steeds vaker vroegen om liveopnamen van hun favoriete bands. Geen probleem. Korte tijd later verkochten zogenaamde bootlegs als de bekende warme broodjes. Ook niet bepaald voor de hand liggende undergroundgenres als gothic, electro en hardcore lagen in de winkel voor het oprapen.

Omstreeks 1985 heb ik een poosje als hulpje achter de toonbank gestaan in het huidige pand aan de Oranje Nassaustraat. Met lede ogen zag ik de overgang aan van de lp naar de kort ervoor geïntroduceerde cd. Rob verdroeg mijn laten we zeggen andere muzieksmaak en bestelde zonder morren voor de winkel mijn soms zéér obscure albumtips. Toch stuurde hij me een keer naar huis omdat ik tijdens de jaarlijkse balansopmaak telkens de slappe lach kreeg bij het monotoon opdreunen van pakweg elf keer achterelkaar 17 gulden 90. De onbedoelde lachpauzes waren voor Rob aanleiding om teneinde raad uit te roepen: “zo komen we niet verder Harry”.

Toch waren het gouden tijden voor Satisfaction, dé plek om je Pinkpopkaartje te kopen. Op zaterdagen en koopavonden stond de winkel bomvol. Om een plaat te beluisteren moest je soms wachten op een vrije plek bij de koptelefoons. Rob bekeek de latere opkomst van internet en downloaden met gemengde gevoelens. Soms benadrukte hij de gestaag teruglopende omzet met uitspraken als “internet heeft alles kapotgemaakt”.

In de loop der jaren sprak ik wel eens oud-medewerkers die zich beklaagden over de volgens hen op zijn zachtst gezegd niet al te soepele samenwerking met Rob. Ook klanten die de laatste jaren de winkel bezochten, zagen iemand die zich te pas en te onpas negatief uitliet over van alles en nog wat. Desondanks leidde dat weleens tot de nodige hilariteit. Zeker wanneer hij zich tegenover mij beklaagde over het schoonhouden van zijn privézwembad! Ik herinnerde hem er fijntjes aan dat hij bij mijn weten toch maar mooi de enige plaatverkoper was in Nederland met een eigen zwembad in de tuin!

Samen met Rob heb ik wel eens een uitwedstrijd bezocht van Roda. Tegen PSV. Wij naar Eindhoven. Zagen we op een zaterdagavond in het Philips Stadion hoe de thuisclub Roda van de mat veegde met 4-0. Gelukkig zaten we op een door Rob gekozen tribune met stoelverwarming.

De laatste keer dat ik hem sprak was toen we elkaar per toeval tegen het lijf liepen op een zonnige middag in de stad. Ondanks zijn ziekte maakte hij een montere indruk. Hij had zelfs vakantieplannen. De bittere realiteit heeft hem intussen ingehaald. Rob Eijsvogels werd 64 jaar. Satisfaction gaat gewoon door, per 1 januari is de winkel in handen van nieuwe eigenaar Ruud. Rob zou niet anders willen. Met het toch onverwachte verlies wens ik zijn vriendin en vier dochters veel sterkte.

(eerder gepubliceerd via ZwartGoud)

 

Record Store Day in Heerlen

Hét toverwoord voor veel platenzaken in ons land is niet vinyl maar overleven. Wat in 2008 begon op initiatief van Eric Levin van Criminal Records in Atlanta, waaide razendsnel over naar Engeland en de rest van Europa: Record Store Day. Vanaf 2010 doen ook Nederlandse winkels mee aan de dag waarop de grammofoonplaat in het zonnetje wordt gezet. Dat is hard nodig zo blijkt uit recente verkoopcijfers over 2010. Evenals in voorgaande jaren werden er minder albums (cd’s en lp’s) verkocht. Steeds meer muziekliefhebbers zijn niet meer op zoek naar bezit maar naar een beleving van muziek. Onnodig te zeggen dat dit invloed heeft op de omzet van de platenwinkel.

Wereldwijd wordt op 16 april 2011 aandacht gevraagd voor vinyl in al zijn verschijningsvormen. De keuze is groter en veelzijdiger dan ooit: van een picture disc van Lady Gaga, een ep van Antony & the Johnsons tot een ongetwijfeld zeer gewild voorproefje per 45 toeren single van het nog te verschijnen Arctic Monkeys album. De plaatjes verschijnen in een kleine oplage en zijn alleen op de dag zelf te koop. Je moet er dus snel bij zijn. In Engeland en Amerika is een lange rij ruim voor openingstijd van de winkel niet ongebruikelijk.

Eric Levin geeft grif toe dat RSD ook een “marketinggimmick” is. Maar dan wel eentje om de neerwaartse spiraal van het winkelbezoek een halt toe te roepen; muziekliefhebbers er op wijzen dat er meer is dan downloaden, meer is dan muziek op mp3 of de online luisterdienst Spotify. Voeren de platenzaken een gevecht tegen de bierkaai?

Rob Eijsvogels, eigenaar van Satisfaction, met zijn bijna veertigjarig bestaan een instituut in Heerlen, heeft de verminderde belangstelling voor het muziekalbum van nabij meegemaakt: “Ook al gaat het niet zo goed met veel platenzaken, we blijven toch doorgaan om muziek op vinyl en cd onder de mensen te brengen. Als dit soort dingen vaker gebeuren komen er weer meer mensen naar de platen- of cdwinkel. Bij veel jongeren is er geen beleving meer voor muziek. Het enige wat ze hebben is een i-Podje met een hoop gebakken lucht. Ook hoop ik dat er eindelijk eens iets aan het illegale downloaden gedaan wordt.”

Sinds een jaar of vijf runt Henk Genders Gong Records, gelegen in het steegje Uilegats. Hij ziet in 16 april meer dan zomaar een geschenk uit de hemel: “Het goede van Record Store Day is dat het initiatief niet uit een commercieel motief is ontstaan maar vanuit het idee om het zwarte goud c.q. vinyl (weer) onder de aandacht te brengen. Dit past wel in de Gong-visie. Wij zijn niet op de eerste plaats gericht op het onderste financieel uit de kan te halen alswel een culturele toevoeging te zijn binnen een stad als Heerlen. We hopen een onderdeel en een stimulans te zijn binnen de culturele lente die zich in de stad aan ‘t voltrekken is.”

Genders (54) toont zich strijdbaar: “Vechten tegen de bierkaai impliceert dat het verkopen van grammofoonplaten geen zin zou hebben. Ik denk dat het geen zin heeft te klagen over al dan niet illegaal downloaden of de toename van het kopen via internet. Dit zijn dingen die je toch niet kunt terugdraaien of ongedaan kunt maken. Beter is het om de service naar de klant in de gaten te houden en uptodate te blijven met waar je mee bezig bent: muziek aan de man brengen.”

Satisfaction brengt de platendag onder de aandacht met een instore-optreden van de Duitse stonerrockband Grandloom, terwijl de vinylwaar wordt uitgestald op een speciaal ingerichte kraam. Voor de deelnemende winkels wordt het net als vorig jaar best spannend om de plaatjes die op Record Store Day uitkomen ook daadwerkelijk in huis te krijgen. Alhoewel? Gong verkoopt a.s. zaterdag nog enkele items uit de vorige editie.

Opvallend is het verschil in aanbod in Amerika en Europa. Waarom is bijvoorbeeld de bijzondere uitgave van de Beach Boysklassieker Good Vibrations niet in Nederland te koop? Het plaatje verschijnt op een formaat dat het midden houdt tussen een lp en een single, de zogenaamde ten inch. Je kunt het nummer trouwens pas beluisteren wanneer je de plaat afspeelt op het toerental waarmee je begin vorige eeuw de bakelietplaat moest afdraaien: op 78-toeren.

Marlein Parlevliet van Record Store Day Nederland coördineert de bestellingen in ons land: “Veel exemplaren uit Amerika kunnen wij niet krijgen omdat de rechten anders liggen in Amerika dan in Europa. Een andere reden is dat bepaalde releases weer zo schaars zijn dat ze blijven steken in Engeland en Amerika, omdat zij een veel groter marktaandeel hebben. Ik doe er alles aan om zoveel mogelijk naar Nederland te krijgen. We hebben al veel meer releases dit jaar dan vorig jaar.”

Record Store Day (Gong, Uilegats 6, Heerlen & Satisfaction, Oranje Nassaustraat 29, Heerlen)